Slider Area 1

උරුමය Slider Area 2

Slider Area 3

Latest News

දේශපාලන

වීඩියෝ

විශේෂාංග

උරුමය

Friday, March 24, 2017

ජාතික ගීය රචකයාගේ ජීවිතයත් අහිමි කිරීමට මුල් වුණාද

යම් රටෙක ගීත රචකයකුගේ ප්‍රබන්ධයක් එම රටේ ජාතික ගීය වශයෙන් තෝරා ගන්නේ නම් එම රචකයාගේ නාමය දශක ගණනාවක් තිස්සේ යුග ගණනාවක් තිස්සේ රටවැසියාගේ සම්භාවනාවට පාත්‍රවීමේ වාසනා ගුණ මහිමය ද ලබන්නේය. එම දුර්ලභ අවස්ථාව ලංකා දේශය නිදහස් වූවායින් පසුව ලැබුවේ ප්‍රවීණ කලාවේදී ආනන්ද සමරකෝන් මහත්මාණන්ය. එය දැනුදු පාසල් යන කුඩා දරුවන් පවා දන්නා සත්‍යයකි. කුමක් හෙයින්දයත් පාසල් පෙළපොත්වල පවා ජාතික ගීය මුද්‍රිතව එයට යටින් ගීත රචනය ආනන්ද සමරකෝන් යනුවෙන් සඳහන් කර තිබෙන හෙයිනි.

එහෙත් ජාතික ගීතයේ නිර්මාතෘ ආනන්ද සමරකෝන් යන වචනවලට යටින් තිබෙන ඉතිහාසය මතුකර බලන විට දක්නට ලැබෙන්නේ අතිශයින්ම දුක්බර කතාවකි.
තමන් තුළ පැවති විවිධ දක්ෂතා කුඩා වියේදී සිටම දක්වාලමින් සිංහල ජන සමාජය පමණක්ද නොව පිටරට ජන සමාජයන්ද, විස්මිත කරවූ කලා ශිල්පියෙකුට අන්තිමේ අත්වූ ඉරණම පිළිබඳව හෙළි කිරීමේදී මෑත යුගයේදී ආනන්ද සමරකෝන් මහතාට අත්වූ ඛේදවාචක අවසානය ගැන සඳහන් කළ හැක්කේය. තම දක්ෂතා මගින් ප්‍රබුද්ධ ජනතාවකගේ සිත්සතන්වල නව ප්‍රබෝධයක් ඇති කිරීමේ අරමුණ ඇතිව එතුමන් විසින් කටයුතු කරන ලද නමුදු එවකට කලාව සහ කලා ශිල්පීන් භාරව සිටි බලධාරින් විසින් එතුමුතුව සලකන ලද්දේ ඉතාමත්ම පහත් අන්දමටය.
ආනන්ද සමරකෝන් මව පියා සහ සොහොයුරන් සමග බිම වාඩිවී සිටින්නේ ගෙදර සේවකයන්ය

කලා ශිල්පීන්ට අතහිතදීම උදෙසා වර්ෂ 1956දී බලයට පත් බණ්ඩාරනායක අගමැතිතුමාගේ ප්‍රමුඛ අදහසට පණදීමක් වශයෙන් ‘සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශයක්’ පිහිටන ලද නමුදු, එකල එහි අරක්ගෙන සිටි අපූරු බලධාරින් පිරිසක් විසින් නන් අතේ දස්කම් ඇති ශිල්පියකු වූ ආන්නද සමරකෝන් මහතාට දෙන ලද්දේ ලංකා කලා මණ්ඩලයේ කලා සහකාර තනතුරකි. එහෙත් එම කලා සහකාර සේවයෙහිද වසර දෙකක සේවයෙන් පසු එම කලා මණ්ඩලයට පත්වූ නව සභාපතිනිය විසින් ආනන්ද සමරකෝන් මහතා කිසිදු හේතුවක් නොදන්නා එම තනතුරින් ඉවත් කර දමනු ලැබුවාය.

ගායකයකු වශයෙන් තම නිර්මාණ එළිදැක්වීමටද, කට හඬින්ම හා සහාය ගායකයකු හෝ ගායකයකු සමඟ ඒවා ගුවන්විදුලි වැඩ සටහනකින් එළි දැක්වීමටද සමරකෝනුන්ට කලක සිට ගුවන් විදුලියේ දොර විවෘතව තිබිණ. එහෙත් එසේ කලා සහකාර තනතුර අහිමි කිරීමෙන් සුළු කලකට පසුව ගෙවන්නට මුදල් නැතැයි සඳහන් කරමින් වර්ෂ 1959 ජුනි මාසයේ සිට ගුවන් විදුලි වැඩ සටහන්ද කපා දමා තිබිණ.
සංගීතඥයකු, ගී පද රචකයකු, චිත්‍ර ශිල්පියකු ආදී වශයෙන් විවිධ කුසලතා ඇතිව තම දස්කම් දැක්වූ ආනන්ද සමරකෝන් මහත්මාගේ එම දක්ෂතා ඉන් කලකට පෙර ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, ආදී රටවල කලාවේදීන්ගේ අගය කිරීමට ලක්විය. චිත්‍ර ශිල්පියකු ලෙස සමරකෝනුන්ගේ චිත්‍ර එහි සමහර රටවල සඟරාවන්හී මුල්පිටුව සරසන්නටද යොදා ගන්නා ලද්දේය. සමරකෝන් චිත්‍ර සම්ප්‍රදාය ඔවුනගේ නොමසුරු අගය කිරීමටද ලක් කෙරිණි.

බෞද්ධ සංස්කෘතියෙන් හැඩගැසුණු සිංහල ජාතිකත්වයෙන් ඔප්නැංවුණු ජනතාවක් සිටිනා රටෙක කලාශිල්පියෙකු මෙවන් තත්ත්වයකට පත්වීම අතිශයින්ම ඛේදජනකය. ලෝකයේ වෙනත් රටෙක නම් සිට රටේ ජාතික ගීය ප්‍රබන්ධ කරන ලද පුද්ගලයා සලකනු ලබන්නේ දෙයියකු වශයෙන් වූ ගරුත්වයකින් බව කිව හැක්කේය. එහෙත් අපේ රටේ වූයේ මෙසේය.

මේ අයුරින් තමාට බලපෑ එක්තරා අන්දමක පළිගැනීමක් බඳුවූ සමාජ වර්ගයා ගැන කලකිරීමට පත්වීම එකල කලාකරුවන්ට සලකන්න විශේෂයෙන්ම නිර්මාණය කළ පසුබිමෙකදීම සිදුවීම නම් අදහාගත නොහැකි අන්දමේ අවාසනාවක් බවද කිව හැකිය. ආනන්ද සමරකෝනුන්ගේ උප්පත්තිය ඉගෙනීම හා කලා කුසලතා වර්ධනය වූ අන්දම ගැනද කරුණු මෙසේ දක්වාලිය හැකිය.
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1911 ජනවාරි 13 වැනිදා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පාදුක්ක ප්‍රදේශයේ වටරැක ලියන්වල නම් ග්‍රාමයේ පිරිමි දරුවන් සතර දෙනෙකුන් වූ පවුලක දෙවැනියා වශයෙන් එගොඩහගේ ජෝර්ජ් විල්ෆ්‍රඞ් අල්විස් සමරකෝන් නමින් ඔහු උපත ලැබුවේය. පියා එකල යුරෝපීයයන් සතුව පැවැති මතුරට සමූහ ව්‍යාපාරයේ අනුබද්ධ වග වතුයායේ ප්‍රධාන ලිපිකරුවූ සැමිවෙල් සමරකෝන් මහතාය. ආගම කතෝලික විය. මාතාව නුගේගොඩ නාවල ප්‍රදේශයේ ගුරුවරියකවූ ඩොමින්ගා පීරිස් මහත්මියයි. සැම්සන්, සිරිල්, බර්ටි යනුවෙන් අනෙක් සහෝදරයන් නම් කෙරිණ. කුඩා කළ තම සීයාගේ නිවසේ සිටිමින් පිළියන්ද වෑවල රජයේ පාසලේ මුලින්ම ඔහුට ඉගෙන ගන්නට ඉඩ සැලසිණි.

මේ ශිෂ්‍යාගේ ගීත රචනයේ දක්ෂතා පළමු වරට ප්‍රකට වූයේ වයස අටේදීය. එම පාසලේ ගණන් පාඩම තිබෙන අවස්ථාවේදී ගණන් නොහදා ඒ අසලින් ගලා යන වේරැස් ගඟ දෙස බලමින් කොපි පොතේ ගීයක් ලියන්නට කුඩා දරුවා සමත්විය. මෙය දුටු ගුරුතුමා පොතේ ගණන් වෙනුවට ලියැවුණු ගීපද දැක දරුවා ඉදිරියට ගෙන්වා ඔහුට යස දඬුවමක් දුන්නේය. එවේලේම ඔහු ලද දඬුවම නම් තමන් ලියූ ගීතය පන්තියේ සෙස්සන්ට ඇසෙන්නට ගායනා කිරීමය.

මෙවන් අවස්ථාවලදී වෙනත් ගුරුවරයකු නම් මේ ශිෂ්‍යයා කළ කටයුත්තට බරපතළ දඬුවමක් දෙන නමුදු මෙසේ මෙවේලේ එම ගුරුතුමා ඔහුට දුන් දඬුවම නිසා එවන් කුඩා කලදීම ගීත නිබන්ධනය කිරීමත් ගායනයත් සඳහා දක්ෂතා ඇත්තෙකු මෙන් කුඩා දරුවා ප්‍රකට වූවේය.

පසුව එම විදුහලෙන් ඉවත් කර කෝට්ටේ ක්‍රිස්තියානි විදුහලට ඇතුළත් කරනු ලැබූ අතර පසු කලෙක ඔහුගේ දෙවැනි ප්‍රකට ගීත රචනය වශයෙන් ගණන් ගැනෙන්නේ වයස දහහතරේදී 1925දී තම මාතාව ඉගැන්වූ නාවල ක්‍රිිස්තියානි පාසලක ළමුන් සඳහා එකල අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සංවිධානය කරන ලද ගීත තරගයක් සඳහා ලියාදෙන ලද ගීතයකි. කුඩා රචකයාගේ මත පෙළද සපුරමින් එය එම ගීත තරගයෙන් ප්‍රථම ස්ථානය දිනා ගත්තේය.
නිසර්ග සිද්ධ කුසලතා දක්වමින් සිංහල භාෂාවෙහි නිවැරදිව භාෂා හරඹද දක්වමින් එදා කුඩා සමරකෝන් අතින් ලියවුණු එම ගීතය පසු කලෙකද ඔහුගේ ගීත රචනා අතර මුල් තැනක් ගන්නට සමත්විය. එය නම් ‘අපි වෙමු එක මවකගේ දරුවෝ’ නම් ගීතයයි. එදා එවන් දස්කම් පා ඉගෙනගත් සමරකෝන් පසුව 1929දී විභාගවලින් සමත්ව වර්ෂ 1934දී කෝට්ටේ ක්‍රිස්තියානි විද්‍යාලයේ ආචාර්ය මණ්ඩලයට බැඳෙන්නේ එහි චිත්‍ර හා සංගීත ගුරුවරයා වශයෙනි.

ඉන්දිය මහා කවි රවින්ද්‍රනාත් තාගෝර්තුමා විසින් සංගීත හා නාට්‍ය කණ්ඩායම සමඟ ලංකාව පැමිණි එම වර්ෂයේදී සමරකෝන් ඇතුළු සිංහල කලා ශිල්පීන් කිහිපදෙනෙකුටම එතුමන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලබන්නට සිතැඟි පහළ වන්නේ එම දස්කම් දැකීම නිසාය. මේ හේතුව නිසා වර්ෂ 1936දී ඔහු පන්නිපිටියේ චන්ද්‍රා සෙනෙවිරත්න  නම් යුවතියක රහසේ කසාද බැඳගෙන ඇයත් සමඟ ඉන්දියාවට ගියේ තාගෝර්තුමා යටතේ සංගීත සහ චිත්‍ර කලාව වැඩිදුරටත් ඉගෙන ගන්නටයි.

එහෙත් කිසියම් හේතුවක් නිසා සිය අධ්‍යාපනය අඩක් සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පසුව ඔහු ආපසු සිය බිරිඳ සමඟ ලංකාවට එන්නේ තම ජීවිතයේ විශාල පරිවර්තනයකටද ලක් කර ගැනීමෙන් අනතුරුය. උත්පත්තියෙන් කතෝලිකයෙකු වූ, නමින් ජෝර්ජ් විල්ෆ්‍රඞ් අල්විස් සමරකෝන් යැයි උප්පැන්නයේ ලියවුණු නම ආනන්ද සමරකෝන් යැයි වෙනස් කරගත් ඔහු තම ආගමද වෙනස් කරගෙන බෞද්ධයෙකු වශයෙනි ආපසු පැමිණියේ. එය ඔහු ඇසුරු කළ කාටත් පුදුමයටද විස්මයටද හේතුවක් විය.

සියරට පැමිණි පසු ආනන්ද සමරකෝන් හට ප්‍රකට අධ්‍යාපන ආයතන විදුහල් කිහිපයකට සංගීත හා චිත්‍ර උපදේශකයකු ලෙස කටයුතු කරන්නට ඉඩ සැලසිණි. මරදානේ ආනන්ද මහා විද්‍යාලය ඉන් එකකි. එතැන් පසුව ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලයේ සංගීත හා චිත්‍ර කලා ගුරු පත්වීම ලැබ ඔහුට එහි යන්නට ඉඩ සැලසිණි.

පළමු බිරියගේ දරුවකුද නොලද ඔහු ඇය දික්කසාද කොට ගාල්ලේදී හමුවූ කර්ලැයින් ද සිල්වා නම් තරුණිය දෙවන බිරිඳ ලෙස විවාහ කරගත්තේය. ඇයට වසරකට පසු උදේ පාන්දරක පිරිමි දරුවෙකු ලැබිණ.
‘රංජිත් අරුණදීප’ යැයි ක-ුඩා පුතු  නම් කෙරිණි. එහෙත් දරුවා අසනීපව සිට වසර ගණනකට පසු හදිසියේ මියයාම ඔහුට දරාගත නොහැකි වූ දුකක් විය. ‘නිවී පහන නිවී ගියා’ යනුවෙන් වූ ගීතය ආනන්ද සමරකෝනුන් අතින් ලියැවුණේ එම පුතුගේ අකල් වියෝව නිසයි.

මෙකල ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලයේ සංගීත හා චිත්‍ර ගුරුවරයා ලෙස කළ ඉගැන්වීම ඔහුට වඩාත් ප්‍රියමනාප විය.
එසේ මහින්ද විද්‍යාලයේ සිසුන් හා ප්‍රියමනාප වූ හිතවතුන් ගැන ඔහු සඳහන් කරන්නේ සහෘද ගැස්මෙනි. ඒ සමඟම ආනන්ද සමරකෝනුන් තමනට මෙසේවූ දේශාභිමානි ගීතයක් ලියන්නට සිදුවුණු දිනය ගැනද මෙසේ සඳහන් කළේය.

‘ඉන්දියාවෙන් මෙරටට පාතැබූ හැටියේ පටන්ම මගේ හදවතේ බුර බුරා, නැගි හැඟීම් නිසා මට කිසි සැනසිල්ලක් නොවී.

ස්වදේශානුරාගික හැඟීමෙන් මහජනයා පුබුදු කරවිය හැකි ගීතයක අඩුපාඩුවද මගේ සිතේ තදින් බලපැවැත් වූයේය.
ඩී.ටී. ජයසූරිය මහතාද එවැනි ගීතයක ඇති අවශ්‍යතාව පෙන්නුම් කළ දින මම හොඳම පිස්සකු වීමි.

1940 ඔක්තොම්බර් මාසයේ 20 වැනි දින සවස ගෙදර ගියෙමි. මාගේ දිවයින පිළිබඳව ඇතිවූ උදාර සිතිවිලි හා සෞන්දර්ය පිළිබඳ රසික හැඟීම් කෙළවරක් නැත. කල්පනා කළෙමි. ඒ මේ අත ඇවිද්දෙමි. රාත්‍රියේ දහයේ පමණ සිට පහන් නිවා කළුවරේම කල්පනා කළෙමි. ඇඳට වී කල්පනා කළෙමි. තරමක නින්දක් ගියේය. අඩ සිහිනයකින් පෙනී ගිය පරිදි තනුවත් එයට සරිලන පද මාලාවක් සමඟ මේ ‘නමෝ නමෝ මාතා’ ගීය මනසේ සටහන් විණ. පසුදා උදේ එය ලීවෙමි. මේ ජාතික ගීය ප්‍රබන්ධ වුණු හැටියි.

පසුවදා මට එකළ ඉගැන්වූ මහින්ද විද්‍යාලයේ ළමයින්ට මේ ගීය උගැන්වූයෙමි. පසුව මේ ‘නමෝ නමෝ මාතා’ ගීය පිළිබඳ ගුණදෝෂ පිළිබඳ විවේචනයක් මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මහතාගෙන් බලාපොරොත්තු වූයෙමි. එහි කිසි අඩුපාඩුවක් ඒ මහතා සඳහන් නොකළේය.

මා විසින් ලියූ ‘කුමුදිනී’ පොතෙන් මේ ගීය ප්‍රචාරයට පත්වූ හැටියේම වාගේ 1946 දී එච්.ඇම්.වී. සින්දු තැටි කොම්පැණියේ ඉල්ලීමක් පරිදි එය තැටියකට දුන්නෙමි. ගුවන් විදුලියෙන්ද කිහිපවතාවක් ප්‍රචාරය කර හැරියෙමි.
එන්න එන්නම මහා ජනප්‍රියතාවය මේ ගීයට ලැබුණේය. බොහෝ දෙනා මේ ගීය ගයමින් උදම් වන අන්දම එකල මා දැක තිබේ.
කෙසේ වුවත් ‘නමෝ නමෝ මාතා’ ගීය මේ රටේ ජාතික ගීතය වශයෙන් පිළිගනිතැයි මොහොතකට මම නොසිතුවෙමි. එහෙත් එය පිළිගැණුනේ මහා ජනප්‍රියතාවය එයට එතරම්ම බලවත්වූ දෙයකැයි මම දැන් සළකමි.

මා මේ ගීය වැඩි වැදගත් එකක් හැටියට සලකන්නේ නැත. එහෙත් එය ස්වදේශානුරාගික හැඟීම් උපදවන හා එය කෙරෙහි ඇති ඇල්මෙන් ප්‍රබෝධවන සමූහ ගීයක් බව මම දනිමි.

බොහෝ දෙනා මේ ගීයේ ප්‍රාණවත්කම මඳ බව ගණ වැරදි බව පෙන්නුම් කරති. මට කරන්නට දෙයක් නැත.

ගයා, වයා මගේ අසිරිමත් සිරිලංකා දිවයින මෙය කියා ආඩම්බර විය හැකි ගීයක් මගේ පිස්සුව නියා එදා රෑ පාන්දර මහකළුවරේම ප්‍රබන්ධ වුණේය.
ගීය ප්‍රබන්ධ කරන මොහොතේ මා තුළ ඇතිවූ හැඟීම් හා ප්‍රාර්ථනාව පරිදිම ලංකා මාතාවට ගීතයෙන් කළ ඇයැදුමෙන් මහජනතාවට ශක්තියක් වේවා මෙන්න ඒ ගීය.


ලංකා ජාතික ගීය

“නමෝ නමෝ මාතා
අප ශ්‍රී... ලංකා
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා
සුන්දර සිරි බරිනී සුරැඳි අති සෝබමාන ලංකා
ධාන්‍ය ධනය නෙක මල් පලතුරු පිරි ජය භූමිය රම්‍යා
අපහට සැප සිරි සෙත සදනා - ජීවනයේ මාතා
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා - නමෝ නමෝ මාතා
ඔබවේ අප විද්‍යා-ඔබමය අප සත්‍යා
ඔබවේ අප ශක්තී-අප හද තුල භක්තී
ඔබ අප ආලෝකේ-අපගේ අනුප්‍රානේ
ඔබ අප ජීවන වේ-අප මුක්තිය ඔබ වේ
නව ජීවන දෙමිනේ - නැවත අප අවදිකරන් මාතා
ඥාන වීර්‍ය්‍යවඩ වමින රැගෙන යනු මැන ජය භූමි කරා
එක මවෙකුගෙ දරු කැල බැවිනා - යමු යමු වී නොපමා
පේම වඩා සැමභේද දුරැරදා
නමෝ නමෝ මාතා”

මෙම ගීතය ලංකාවේ ජාතික ගීතය වශයෙන් තෝරා ගැනීම ගැනද කියන්නට තිබෙන්නේ රසබර පුවතකි. ඉදිරි යුගයේදී නිදහස්වූ ලංකාවක් උදෙසා ජාතික ගීයක් තෝරා ගතයුතු  යැයිද එයට සුදුසු රචනා සැපයිය යුතු යැයිද ආණුඩුවෙන් මහජනයා වෙත නිවේදනයක් නිකුත්කර තිබිණ. ඒ අනුව සමහරු තම රචනා ඉදිරිපත් කළහ.

එම තරගයේ දී රටේ ජාතික ගීය ලෙස තෝරා ගැනීමට තරම් අභිමානවත් නිර්මාණයක් නොවූයෙන් කමිටුවේ සභාපති විසින් සුදුසු ගීයක් නිර්මාණය කර දෙන ලෙස ඉලංගසිංහ නොතාරිස් රාලහමිගෙන් ඉල්ලා සිටින ලදී. එම ඉල්ලීම ඉටු කරීමට නම් කමිටුවෙන් ඉල්ලා අස්වීමට අවශ්‍ය බව දැන් වූ නොතාරිස් රාලහාමි ඉන් ඉවත්ව ශ්‍රී ලංකා මාතා ගීය නිර්මාණය කළේය. එසේම රාලහාමිගේ ඉල්ලීම අනුව කමිටුවෙන් ඉල්ලා අස්වූ ලයනල් එදිරිසිංහ මහතා ඊට තනුව නිර්මාණය කළේය. එම ගීතය මුල්ම ජාතික නිදහස් උත්සවයේදී ගායනා කර තිබිණ. එහෙත් ඒ සමයේ එයට විරුද්ධව නැගුණු විරෝධතාවක් නිසා එය ඉවත් කෙරිණි. එම විරෝධය වූයේ මෙම ගීතය රචනා කළ ඉලංගසිංහ නොතාරිස් රාළහාමිත් සංගීතඥ ලයනල් එදිරිසිංහ මහතාත් ගීත තෝරා ගැනීමේ කමිටුවේ සාමාජිකයෝ වූ බව කියමිණි.

එම විරෝධය මත පදනම්ව මුදල් ඇමැති ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ‘නමෝ නමෝ මාතා’ ගීය ජාතික ගීය වශයෙන් තෝරා ගැනීමට කටයුතු කළේය.
මෙම කාලය වනවිට ඉන්දියාවේ චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන පවත්වමින් සිටි ආනන්ද සමරකෝන් මහතාගේ මේ ජයග්‍රහණය පිළිබඳව කර්ලැයින් සමරකෝන් මැතිනිය විසින් දන්වා යවන ලද්දේය. එහෙත් එයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් එතුමන් ලංකාවට පැමිණියේ නැත.
මෙසේ කටයුතු කෙරීගෙන යද්දී ප්‍රථම රාජ්‍ය නිදහස් උත්සවය වර්ෂ 1949 පෙබරවාරි 4 වැනිදා කොළඹ ටොරින්ටන් පිටියේදී (දැන් නිදහස් පිටිය) පැවැත්වීමට ගරු ඩී.ඇස්. සේනානායක අග්‍රාමාත්‍යතුමා විසින් පත්කරන ලද අමාත්‍ය කමිටුව තීරණය කර තිබිණි.
එම අමාත්‍ය කමිටුවේ ප්‍රධානත්වය දැරූ මුදල් අමාත්‍ය ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතාට මෙහිදී ප්‍රශ්නයක් වූයේ ‘නමෝ නමෝ මාතා’ ජාතික ගීය පුහුණු කරවා ගන්නේ කාටද කියාය. රචක ආනන්ද සමරකෝන් මහතා රටේ නැති නිසාවෙනි. මෙහිදී ජයවර්ධන ඇමතිතුමා කළේ ගුවන් විදුලියේ වෙළෙඳ සේවයේ රාජකාරී කරමින් සිටි තම හිතවත් විජේමාන්න මහතාට කතා කොට මෙය සිදුකර ගැනීමට සුදුස්සකු ගැන විමසීමය.

‘ආ ඔය කටයුත්තට ඉතාම සුදුසු පුද්ගලයා තමා පෙරඅපර දෙදිගට සංගීතය හදාරලා සිටින ගරු මර්සලින් ජයකොඩි පියතුමා. එතුමා බොරැල්ලේ සියලු සාන්තූවරයන්ගේ දේවස්ථානයේ ඉන්නේ. එතුමා හමුවුණාම ඔය වැඬේ අගේට කරවා ගන්න පුළුවනි.’යි ඒ මහතා කියා සිටියේය.

තම මෝටර් රථයෙන් බොරැල්ලේ සියලු සාන්තූවරයන්ගේ දේවස්ථානයට ගිය ජයවර්ධන ඇමතිතුමා පියතුමා හමු වූයේය. කරණාව කියා සිටියේය. මෙය පුහුණුකර දිය හැකිදැයි  විමසා සිටියේය.

්මම බොහොමත්ම කැමැත්තෙන් මේ කාරණාව ඉටු කරලා දෙන්නම්. මේක අපේ රටට ජාතියට උරදීමේ අවස්ථාවක්නේ.’ ඇමතිතුමාගේ ආරාධනය ගැන සතුටටපත් ජයකොඩි පියතුමෝ කියා සිටියහ.

‘බොහෝ ස්තූතියි පියතුමා. මං කල්පනා කරනවා මේක මියුසියස් බෞද්ධ බාලිකා විද්‍යාලේ සිසුවියන් ලවා පුහුණු කරවනවා නම් ඒ ගැන ඔබතුමාගේ අදහස කොහොමද?’යි එවර ඇමතිතුමා අසා සිටියේය.

‘මමත් ඒකට වඩාත්ම කැමතියි. එතකොට අපේ ජාතික ආගමික සබැදියාවන් තව තවත් වැඩි වෙන්න පුළුවන්.’යි පියතුමාගේ කීමෙන් සතුටට පත් ඇමතිතුමා එතුමා තම මෝටර් රථයේ නංවාගෙන කුරුඳුවත්තේ මියුසියස් බෞද්ධ බාලිකා විද්‍යාලයට එක්කරගෙන ගියහ.

ජයවර්ධන ඇමතිතුමා කෙසේ වෙතත් මෙසේ තම විදුහල්බිමට කතෝලික පූජකවරයෙකු වන ගරු මර්සලින් ජයකොඩි පියතුමා පාතැබූ බව එහි එවකට අධිපතිනියව සිටි ක්ලේරා මොව්වානි මැතිනියත් බාලිකාවනුත් අතිශය විස්මයට පත්වූහ.

එවේලේ ජයවර්ධන ඇමතිතුමා කළ ආරාධනය අනුව මියුසියස් බාලිකාවන් පනස් තුනක්ද තෝරාගෙන ඔවුනට ‘නමෝ නමෝ මාතා’ ජාතික ගීය පුහුණුකර වර්ෂ 1949 පෙබරවාරි 4 වැනිදා ප්‍රථම රාජ්‍ය නිදහස් උත්සවය අවසානයේ ගායනා කරවූයේ සංගීතඥ වී.ඇල්.ඒ. සෝමපාල, සංගීතයෙන් යුතුවය.
එහිදී එම මියුසියස් බාලිකාවන් පනස්දෙනා අතර සිටි නීටා කුමාරි තෙන්නකෝන් මෙනෙවියත් පසු කලෙක පිලපිටිය මැතිණිය වී මියුසියස් විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිනි වූවාට පසුව ගරු මර්සලින් ජයකොඩි පියතුමා හමුවට පැමිණි අවස්ථාව අපට මතකය.

ඉන්දියාව, සිංගප්පූරුව මලයාසියාව ආදි රටවල චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන පවත්වමින් සිටි ආනන්ද සමරකෝන් මහතා ලංකාවට පැමිණියේ මේ සිද්ධියෙන්ද පසුවය. ඒ වනවිට ලංකාවේ ජාතික ගීය නිර්මාණය කිරීම වෙනුවෙන් තිළිණයක් ලෙස රුපියල් 1250/-ක (එක්දහස් දෙසිය පනහක) මුදලක් පිරිනමන්නට රජයෙන් තීරණය කර තිබිණි. එය එකල හැටියට සෑහෙන මුදලකි.

එහෙත් එම ජාතික ගීතය පළමු “කුමුදිනී” නම් ගීත සංග්‍රහය තමන්ට අයිතිවාසිකම් ඇති ග්‍රන්ථයක් හෙයින් එම ත්‍යාග මුදලද හිමිවිය යුත්තේ තමන්ට බව එම පොතේ ප්‍රකාශක මරදානේ ටී.කේ.ඩබ්ලිව්. සිරිවර්ධන ප්‍රකාශක මහතා උසාවියෙන් ඉල්ලීමක් කර තිබිණ. මේ වනවිට පෞද්ගලික කරණු කීපයක් නිසා බලවත් සේ සිත් අමාරුවට පත්ව සිටි ආනන්ද සමරකෝන් මහතාට මෙයද හිත් වේදනාවට කාරණයක්ද විය.

නඩුවේදී කොපිරයිට් - නීතියට එකඟව “කුමුදිනී”හි සංග්‍රහයේ අයිතිය සම්පූර්ණයෙන්ම හිමි ප්‍රකාශක සිරිවර්ධන මහතාට පක්ෂව තීන්දුව දුන් විනිශ්චකාරතුමා “නීතියට අනුව කරුණු මෙසේ වුවත් මෙය ජාතික නිර්මාණයක් නිසා මෙම මුදලින් භාගයක්වත් සමරකෝන් මහතාට දුන්නොත් හොඳයි නේද?”යි සිරිවර්ධන ගෙන් මහතා අසා සිටියේය.

“ස්වාමීනි, මා එම අදහසට එකඟයි. මා කලින්ද සිතා සිටියේ මෙයින් භාගයක් සමරකෝන් මහතාට දෙන්නයි” යනුවෙන් සිරිවර්ධන මහතා කියා සිටියේය එය එසේම සිදුවිය.

පසු කලෙක සංගීතඥයකු වශයෙන්, චිත්‍රපට ගීත රචකයකු වශයෙන්, චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වශයෙන් ආනන්ද සමරකෝන් සූරීන් රටේ සහෘද කලාකාමීන් අතර බෙහෙවින්ම ජනප්‍රියත්වයට පත්වූ නමුදු තමන්ටත් නොදන්වා පසුව ‘නමෝ නමෝ මාතා’ ගීයේ පද වචන වෙනස් කිරීම පිළිබඳව එතුමන් සිටියේ බලවත් කනස්සල්ලෙන් යුතුවය. එය එතුමන් සැලකුවේ ජාතික ගීයේ ගෙල සිඳ දමන්නක් ලෙසිනි. මේ වනවිට එතුමන්ගේ ආදායමද කෙමෙන් පහළට බැසගෙන ගොස් සිටි නිසාය. සංස්කෘතික දෙපාර්තමේන්තුවෙන් තමනට ජීවත් වීමට රස්සාවක් හෝ දීමනාවක් හෝ ඉල්ලා ලිපියක් ලියන ලද්දේ එහෙත් එම ඉල්ලීම් දෙකින් එකක්වත් ඉටුවූයේ නැත. මේ තත්ත්වය යටතේ තම කලා ජීවිතය ගැනද අතිශයින්ම කලකිරීමටපත් සමරකෝන් මහතා වරෙක - මියයන්නට සුළු කලෙකට පෙර ජාතික ගීයේ පද රචනය වෙනස් කිරීම ගැන සඳහන් කරමින් “මෙයින් මගේ සිත තුළ හටගෙන ඇති බලවත් චිත්ත වේදනාව කවදාමුත් කෙලවර වන්නේ මගේ මරණයෙන් පමණක් බව මම දනිමි. මෙවැනි අපරාධ කෙරෙන සිත්පිත් නැති රජයක් යටතේ තවදුරටත් දිවි ගෙවනවාට වඩා මෙම මොහොතේම මියයෑම සැපතකි” යනුවෙන් ලියා තිබිණි.

ඉන් අනතුරුව ගතවූ දින කිහිපයකින් පසුව සිදුවූයේද එයමය. වර්ෂ 1962 අප්‍රේල් 2 වැනිදා සිය සොයුරන් සමඟ මාතාවගේ උපන්දින සාදයට සහභාගී වූ ඔහු එදින රාත්‍රියේ නුගේගොඩ පාගොඩ පාරේ “මාලනී” නම් වූ සිය නිවෙසට පැමිණ නින්දට ගියේය. පසුදා හෙතෙම අවදිවූයේ නැත. යාබද කාමරයෙහි නිදාහුන් කර්ලැයින් සමරකෝන් විසින් සොහොයුරු බර්ටි සමරකෝන් කැඳවනු ලදුව කාමරයෙහි දොර කඩා බලනවිට ඔහු බලවත් ලෙස නිද්‍රෝසහගතව හුන් බව දක්නට ලැබිණි. මද්‍යසාර බදුනක්, සිගරට් කොටයක්, නිදිපෙති කුප්පියක් ඒ අසල තිබෙනු දක්නා ලද්දේය. මෙයට පෙරද සමරකෝන් නිදිපෙති වැඩිපුර ගැනීම නිසා රෝහල් ගතකොට ප්‍රතිකාර ලබා සිටියේය. ඉන් එක් වරක් සිව් දිනක්ම සිහිසුන්වද සිටි බව හෙළිවිණ.

මේ හෙයින් වර්ෂ 1962 අප්‍රේල් 3 වැනිදා දහවල් 12.10 කොළඹ මහ රෝහලේ අංක 23 දරන වාට්ටුවට ඇතුළත් කරනු ලැබූ ආනන්ද සමරකෝන් මහතා 1962 අප්‍රේල් 5 වැනිදා සවස 6.15ට සිහි නොලබාම මියගියේය. මියයන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 51කි.
නිදිපෙති 25ටත් 30ටත් අතර ප්‍රමාණයක් ගැනීම මරණයට හේතුව යැයි දොස්තර ඇම්. මනෝදරන් විසින් පෙන්වා දෙන ලදුව වුවද මෙය සියදිවි නසාගැනීමක් නොව අත්වැරැද්දකින් සිදුවූ මරණයකැයි හදිසි මරණ පරීක්ෂක ජේ.එන්.පී. කිරුචෙල්වම් මහතා තීරණය කරන ලද්දේය.

මෙහිදී මෙම ද්‍රවිඩ ජාතික වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනා විසින් ගන්නා ලද්දේ රටේ මුළු කලා සංහතියටම අනුවේදනීය තත්ත්වයක් ඇති කරන ලද තීරණයකි.
නිදිපෙති වැඩියෙන් ගැනීම සියදිවි නසා ගැනීමක් ලෙස තීරණයක් ගැනීමට ප්‍රධාන වශයෙන්ම මුල්වන කාරණයක් වූ නමුදු එම වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනා මෙසේ “අතපසු වීමකින් සිදුවූ මරණයක්” බවට වාර්තා තබා ඇත්තේ රටට ඉමහත් සේවයක් කළ ජාතික වීරයකුවන් පුද්ගලයකුගේ මරණය හෑල්ලු නොකිරීමේ සද්භාවයකිනි. එහෙයින් එම ද්‍රවිඩ වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනාට කලාකාමී සිංහලයන්ගේ ප්‍රණාමය පුදකළයුතු වන්නේය.

අන්තිමයේ එතුමන්ගේ අවසාන කටයුතු - කලා භවනේ එතුමන්ගේ මිනිය තබා ගෞරව කිරීමෙන් අනතුරුව කොළඹ කනත්තේදී මහ සෙනගක් මැද ආදාහනය සිදු කෙරිණ.

එකල ප්‍රකට ලේඛකයකුව සිටි පියල් වික්‍රමසිංහ මහතා රිවිදින පත්‍රයට ලියූ ලිපියක් අවසන්කර තිබුණේ “සමරකෝන් මැරුණේ නැත. අපි ඔහු මැරුවෙමු. රජයත් පණ්ඩිතයනුත් එකතු වී ඔහු අමු අමුවේ මරා දැමූහ. ඔහු මලවුන් අතරය. අප මරුවන් අතරය.” යනුවෙනි.
පසු කලෙක ගුවන් විදුලිය ‘ආනන්ද සමරකොන්’ මැදිරියක් - රැස්වීම් ශාලාවක් ඇතිකර එතුමන්ට ගෞරව දැක්වූහ. නුගේගොඩ ආනන්ද සමරකෝන් එළිමහන් රංගපීඨයක් ඇති කළහ. ලියන්වල-වෑවල ආනන්ද සමරකෝන් විද්‍යාල දෙකක් නම් කර පවත්වාගෙන ගියහ. එහෙත් සහජ කලාකරුවකු අමු අමුවේම මරා දැමීම ගැන අපේ රටට ජාතියට කිසිදු සමාවක් දෙන්නට නම් බැරිය.

සෝමසිරි කස්තුරිආරච්චි

Sunday, March 5, 2017

ජනපති ප්‍රේමදාසගේ ‘සිංහාසනය’

ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා මහනුවරට පැමිණි අවස්ථාවක ඩී. ඇස්. සේනානායක වීදියේ හොඳ හිත මුද්‍රණාලයේ ඉහළ මාලයේ පිළියෙල කර දුන් බූරු ඇඳක නිදාගෙන, රාත්‍රිය ගත කළ අවස්ථාවක් තිබූ බව එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුවල ප්‍රබල ඇමැතිවරයකු වූ ඒ. රත්නායක මහතාගේ පුත් තෙල්දෙණිය මහජන බැංකුවේ කළමනාකරු ලෙස සේවය කළ ලක්ෂ්මන් රත්නායක මහතා දිනක් මෙම ලියුම්කරුට පැවසුවේය.


සුහද දේශපාලන සාකච්ඡාවක් අතරතුර අනාවරණය වූ මෙම සිද්ධියට පාදක වූයේ නවසිය පනස් හයේ මහ මැතිවරණයෙන් අන්ත පරාජයට පත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට යළි නායකත්වයට කැඳවූ ඩඞ්ලි සේනානායක මහතාගෙන් “ඔක්සිජන්” ලබාදීමේ ප්‍රතිසංවිධානාත්මක රැස්වීම් මාලාවේ වත්තේගම පැවති ආරම්භක රැස්වීමේ කථිකයෙකු ලෙස ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා කැඳවා තිබූ අවස්ථාවකය.


එය මෙසේ සඳහන් කෙරුණේ ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා කෙතරම් නිහතමානී, ඕනෑම දේකට ඔරොත්තු දෙන, ලද දෙයින් තුටුවන ඉතා දුර්ලභ ගණයේ පුද්ගලයකු බව ප්‍රශංසාත්මකව ප්‍රකාශ කරන්නටය.


පුංචි තැනකින් ස්වෝත්සාහයෙන් දේශපාලන භූමියට අවතීර්ණ වූ ඔහු කම්කරු නායක ඒ. ඊ. ගුණසිංහ මහතාගෙන් ලත් ආභාසයෙන් පොඩි මිනිහා පිළිබඳව තිබූ සුබදායී ආකල්පය තවත් ප්‍රගුණ කළ අතර, කම්කරුවන් වැඩකරන ජනතාව අතරට වැටෙන, රික්ෂෝකාරයන් ටැක්සිකාරයන්, කරත්තකාරයන්, නාටාමින් ඇතුළු සුළු තත්ත්වයේ රැකියාවන්හි යෙදෙනවුන් ඇසුරුකරමින් ඔවුන්ගේ සැප හා දුක බෙදා ගත්තේ සෑබෑ සහෝදරත්වයෙනි. ඔවුන්ගේ හද ගැස්මෙන් නැගෙන වේදනා හඬට යහමින් සවන් දුන් ප්‍රේමදාස මහතා, එය තමන්ගේ හඬක් බවට පත් කර ගත්තේ. කෙදිනක හෝ අවස්ථාවක් ලදොත් ඔවුන්ට පිහිටවීමේ දැඩි අධිෂ්ඨානයක් සිත්හි ධාරණය කර ගනිමිනි.


සන්ත බස්තියමේ නාගරික මන්ත්‍රීවරයා වීමෙන් රටේ ප්‍රධානතම නගර සභාවට තේරීපත්වූ ඔහු, නගරයේ තැන් තැන්වල, ලෑලිවලින් අටවා ගත් කාමර පේළිවල පවුල් පිටින් බලු කුක්කන් මෙන් එකට පොදි ගැසී දුක් විඳින අසරණ ජනතාවත්, ජරා කාණු දිගේ ජරාවට ගිය මුඩුක්කුවල තෙරපෙමින් ජීවත්වන අහිංසක ජනතාවත්, තම දේශපාලන අනාගත සැලැස්මේ රතු ඉරෙන් සලකුණු කරගෙන, ඔවුන් මිනිසුන් කිරීමට ඉටාගත්තේ සුදුසු න්‍යාය පත්‍රයක් සිත්හි සනිටුහන් කර ගනිමිනි.


දේශපාලනය මහේශාක්‍ය පවුල්වලට පමණක් සීමාවූ උත්තරීතර විෂයයක් වෙමින් තිබූ වකවානුවක, අල්පේශාක්‍ය පුංචි මිනිසුන්ටත්, කටු අකුල් මැදින් හා බොරළු මාවත් දිගේ හෝ එතැනට ළං වන්නට අවකාශ ලැබුණේ, ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කෙරෙන ජනතා මඩුල්ලක් පත්කර ගැනීමට අවස්ථාව ලැබුණු බැවින්ය.


“ප්‍රේමදාස මරිය කඬේ ගැහැනියකගේ පුතෙක්” යනුවෙන් බිණූ මහේශාක්‍ය පවුලකින් දේශපාලනයට හිමිකම් කියූ අනුර බණ්ඩාරනායක මහතා, එමගින් ප්‍රේමදාස මහතාගේ පෞරුෂත්වය බිංදුවට බස්සන්නට දැඟලුවත් එය ඉවසා සිටියේ, කාරණය සත්‍ය වුවත්, අසත්‍ය වුවත්, තමන් මහේශාක්‍ය පවුලකින් පැවත නොඑන බව ඉඳුරාම පසක්කර ගනිමිනි.


ප්‍රේමදාස මහතාද ව්‍යක්ත කථිකයෙකි. දෙපැත්ත කැපෙන කතා කීමටත්, ජනතාව තමන් වෙත ඇදබැඳ තබා ගැනීමටත් හැකි මුඛරි කටක් ඔහුට ද ඇත.


බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනයෙන් පසු ඔහුගේ වැන්දඹු බිරිඳ සිරිමා ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක මැතිනිය, හැටේ මහ මැතිවරණයට ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව වශයෙන්, අගමැති තනතුර අරබයා තරග වදිද්දී, ප්‍රේමදාස මහතා එක්සත් ජාතික පක්ෂ වේදිකාවකදී කළ ප්‍රකාශයකට නම් මුළු රටේ ජනතාවම පාහේ අනුකූලත්වයක් දැක්වූයේ නැත.


පක්ෂ නායකත්වය පිළිබඳව, ජේ. ආර්. - ඩඞ්ලි ගැටුමේදී මධ්‍යස්ථ බවක් ප්‍රේමදාස මහතාගෙන් පෙන්නුම් කළ බවට පෙනුණත්, ජේ. ආර්.ට ඔහුගේ පක්ෂපාතීත්වය තිබූ බවට පාක්ෂිකයන් අතර කතාවක් ද පැතිර ගියේය. ඩඞ්ලි සේනානායක මහතා බලවත් සේ ගිලන්ව, ඩර්ඩන් පෞද්ගලික රෝහලේ ප්‍රතිකාර ගන්නා අවධියේ ප්‍රේමදාස මහතා ඉන්දියාවට ගොස් සිටි අතර, ඔහු ආපසු පැමිණියේ ඩඞ්ලිගේ මෘත දේහය දැක බලා ගැනීමටය. එයද එක්සත් ජාතික පාක්ෂිකයන් නොසන්සුන්තාවට පත් වන කරුණක් වී පසුව, එය ඩඞ්ලිට කෙරෙන ගෞරවයක් වශයෙන් සමථයට පත්විය.


නිවාස ඇමැති වශයෙන් එ.ජා. පාක්ෂිකයන් අතර පමණක් නොව, රටේම නමක් දරා සිටි ඔහු, ජේ. ආර්. ජනපති පදවියට පත්වීමෙන් පසු අගමැති වශයෙන් පත් කරනවා හැරෙන්නට ජේ. ආර්.ට වෙන කළ හැකි අන් දෙයක් නොවීය.


විධායක ජනපතිවරයකු යටතේ අගමැති පදවිය, කාර්යාලයක පියුන් තනතුරකට නොදෙවෙනි යයි ප්‍රේමදාස මහතා ඒ පිළිබඳව විටින් විට ඉඟියෙන් කරන ලද කතා සාමාන්‍ය බුද්ධිමතෙකට වුවද වටහා ගැනීමට හැකිවිය.


කෙසේ වුවද ඔහුගේ නිවාස යෝජනා ක්‍රමය සැලකිය යුතු අන්දමින් ක්‍රියාත්මක කරවීමට හැකි වූ අතර, පළමු වරට පූට්ටු ගෙවල් ක්‍රමයක් ද හඳුන්වා දීමට සමත් විය.

ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතාගෙන් පසු විධායක ජනාධිපති වූ ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා, නොදියුණු පිටිසරබද යයි සම්මත ගම්මාන නාගරිකකරණය කිරීමක් වශයෙන්, සැණකෙළියක මුවාවෙන් උදාගම් සංකල්පය ද ක්‍රියාත්මක කළ අතර, එයින් මුළු රටේම අහුමුලුවල හැංගෙමින් පැවති අඳුරු ස්වභාවය කළ එළි කළේ, ඔවුන්ගේ අත මිට සරු කර ගන්නට අවස්ථාවද උදාකරවමිනි. එසේම නගරයක් නගරයක් පාසා ව්‍යාපාරිකයන් යොදවා ගනිමින් ඇඟලුම් කම්හල් ඉදිකරවා, රැකියා විරහිත තරුණ තරුණියන් ලක්ෂ ගණනකට රැකියා උත්පාදනය කරවීමට ද, විශාල විදේශ විනිමයක් රටට ලබාදීමටද ඔහු සමත් විය. මේ අන්දමින් නැතිබැරි අය, ඇති හැකි අය කරන්නට ප්‍රේමදාස මහතා ගත් පරිශ්‍රමය අල්ප ආදායම් ඇති ජන කොටස්වලට මහත් සහනයක් වූයේ, ජනසවිය වැනි වැඩසටහන් ද ක්‍රියාත්මක කරවමිනි. එසේම කිසි විටෙකත් ඥාති සංග්‍රහය අනුගමනය නොකළ ප්‍රේමදාස මහතාගේ සහෝදර සහෝදරියන් පිළිබඳව රටට අනාවරණය වූයේද ඔහුගේ ඝාතනය සිදුවූ අවස්ථාවෙන් පසුවය.


ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා පුංචි තැනකින් මතු වූ පුද්ගලයෙකු වුවද රටේ ප්‍රධානතම පුරවැසියා වෙමින්, ඔටුනු නොපළන් රජෙකු නොවූව ද, පදවියේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීමට දෝ කාලානුරූපව මහේශාක්‍ය තත්ත්වයට පරිවර්තනය වීමට අවශ්‍ය බවට දෙවරක් සිතුවේ නැත. දේසේ හැටියට බාසේ විය යුතුවාක් මෙන්ම, සිංහ ලේ රන් බඳුනක විනා, මැටි බඳුනක බහා තැබීමක් නොවන බවත්, ඊට සාධාරණය ඉටුකිරීම තම යුතුකම බවට ද ඔහු බැහැර නොකළේය.


මේ අනුව රජ ගෙදරට රජ පෙනුමක් ලබාදීමට හැකි හැම ප්‍රතිසංස්කරණයක්ම ඔහු කළේය. අත් කොට  සුදු කමිසයත් සුදු සරමත්, ඔහුගේ ප්‍රියතම මෙන්ම ජනප්‍රියි ඇඳුම වුවද, එය තුළ සිටින පුද්ගලයා එසේ මෙසේ පුද්ගලයකු නොවන බව ප්‍රදර්ශනය කිරීමට, පරිහරණය කරන භාණ්ඩවලට පවා රාජකීය පෙනුමක් ලබාදීම කාලෝචිත මහඟු පියවරකැයි සිතූ ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා ඔටුනු නොපැලඳුවත්, තේජාන්විත අභිමානයක් මෙදෙස පමණක් නොව, විදෙස පවා දර්ශනය වන අන්දමට සිංහාසනයක් නිර්මාණය කරවා ගත්තේය.

1993දී ඉන්දියාවේ තානාපති නරේශ්වර් දයාල් ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිට අක්ත පත්‍ර භාරදීම සිංහාසනය අසල.

බටහිර කියමනක් ඇත. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ලෝකයේ ඉතුරු වන්නේ රජවරුන් හතර දෙනකු බවත්, ඒ සෙල්ලම් කාඞ් කුට්ටමේ හතර දෙනා පමණක් බවත්ය. එය ඔප්පු කිරීමට මෙන් ලෝකයේ රජවරුන් එකිනෙකා බලයෙන් ගිලිහී යෑම සිදු වුවත් රාජකීය මුහුණුවරක් හෝ පදවියට ලබාදීම උචිත බව ප්‍රේමදාස මහතා උපකල්පනය කළා වන්නට පුළුවන.

විශේෂයෙන්ම විදෙස් තානාපතිවරුන්, ඔහුව බැහැදැක තම රට වෙනුවෙන් අක්තපත්‍ර ඉදිරිපත් කිරීමේදී ආර්. ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිතුමා ඒවා දෑතින් භාරගත්තේ සිංහාසනාරූඪ වී සිට ඉන් අනතුරුවය. සිංහලේ අන්තිම රජු, ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ භූපතිගෙන් පසු රටට සිංහාසනයක් මතුව ආවේ ඔටුනු නොපලන් මෙන්ම රජෙකු ද නොවන, එහෙත් ගැහැනියක පිරිමියකු හා පිරිමියෙකු ගැහැනියක කරන්නට පමණක් බැරි අසීමිත බලතල සහිත ලංකේෂ්වර විධායක ජනාධිපති ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා ගෙනි.


1815 දී ඉංග්‍රිසින්ට මෙරට යටත්වෙද්දී රටට අහිමි වූ සිංහාසනය අද කෞතුකාගාරයේ විරාජමානව ඇත. ඔටුන්න ද එසේමය. අදට වසර 200කටත් අධික කාලයක් ගත වුවද එම සිංහාසනය හා ඔටුන්න අදත් ජන ප්‍රදර්ශනය සඳහා සැදී පැහැදී ඇත. එහෙත් ආර්. ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිතුමා පරිහරණය කළ සිංහාසනය කොතැනකවත් පෙනෙන්නට නැත. එම සිංහාසනයට වූ දේ කුමක්ද? ඊට බරපැන යෙදවූයේ පෞද්ගලිකව ද? නැතහොත් ජනතාවගේ මුදලින් ද? එසේ නම් එය ජනතාවට, රටට අයිතිය. එම ප්‍රශ්නය නගන්නට ජනතාවට අයිතියක් ඇත. ඊට නිසි නියම පිළිතුර දීමට අදාළ වගකිවයුත්තන්ට ද යුතුකමක් ඇත. එම අයිතිය හා යුතුකම ජනතාවගේ දෑසට නොපෙනී කොහේ හෝ සැඟවී ඇති සිංහාසනය යට කුක්කන් මෙන් වක ගැහී, ගුලි වී නිදන්නේ නම් එය රටටත් ජනතාවටත් කරන ජාතික අපරාධයකි.

Friday, November 18, 2016

කෝට්‌ටේ රාජධානිය පෘතුගාලයට පවරා දුන් දොන් ජුවන්ගේ තෑගි ඔප්පුව

අද මල්වාන ගැන ජනතා අවධානය යොමුව ඇත්තේ හිමිකරුවකු ඉදිරිපත් නොවීමෙන් පසු රාජසන්තක කරන ලද අක්‌කර දහ හතක උද්‍යානයක්‌ හා සුඛෝපභෝගී නිවසක්‌ කෙරෙහිය. මින් අවුරුදු හාරසිය තිස්‌හයකට පෙර මෙවැනිම ජනතා අවධානයක්‌ මල්වානට හිමි වූයේ ධර්මපාල රජතුමා හා පෘතුගීසි රජු වූ දොන් හෙන්රික්‌ රජු අතර, අත්සන් තැබූ ගිවිසුමක්‌ කෙරෙහිය. කෝට්‌ටේ හත්වැනි බුවනෙකබාහු (1521 - 1551) සහ සෙංකඩගල මහවැඩ උන්තැන හෙවත් පෘතුගීසීන් විසින් දොන් මැනුවෙල් නමින් හැඳින්වූ කරල්ලියද්දේ බණ්‌ඩාර නොහොත් දෙවැනි ජයවීර (1514 - 1542) දෙදෙනාගේ බිසෝවරුන් වූයේ කීරවැල්ලේ පරම්පරාවේ කුමාරිකාවන් දෙදෙනෙකි. බුවනෙකබාහුට සීතාවක සහ රයිගම සිටි ඔහුගේ සහෝදරයන් දෙදෙනාගෙන් මෙන්ම පෘතුගීසීන්ගෙන් එල්ල වූ තර්ජනයන්ගෙන් බේරී ඔහුගේ රාජ්‍ය අණසක රට පුරාම පතුරා හැරීම දුෂ්කර කාර්යයක්‌ බව පෙනී ගියේය. එබැවින් ඔහුගේ උපාය මාර්ගය වූයේ පෘතුගීසීන්ට නම ඇසීමෙන් පවා බියගෙන දුන් ඔවුන් "කෝට්‌ටේ ව්‍යාඝ්‍රයා, තිඹුලේ බණ්‌ඩාර" නමින් හැඳින්වූ වීදිය බණ්‌ඩාරයන්ට තම එකම දුහිතෘ වූ සමුද්‍රd බිසෝ බණ්‌ඩාර හෙවත් කුරුබිසෝ බණ්‌ඩාර නොහොත් සමුද්‍රdදේවිය නමින් ඉතිහාසය හඳුන්වන කුමරිය විවාහ කොට දීමය. නමුත් බවුනෙකබාහු තම දියණිය බෑණනුවන් වූ ජුගෝ බණ්‌ඩාරයන්ට පාවා දීමට කලක සිට සිතාගෙන සිටියත් වීදිය බණ්‌ඩාර මාලිගය තුළදීම ජුගෝ බණ්‌ඩාර මරා දැමීය. එවකට කෝට්‌ටේ
සංඝරාජව සිටි බුද්ධවංශ හිමියන් විසින් ආශීර්වාදකොට වීදිය සිහසුනෙහි තැබීය. සමුද්‍රdදේවිය බිහිකළ පුතා ලොකු බණ්‌ඩාර ධර්මපාලය. ඔහු පෘතුගීසීන් විසින් හඳුන්වන ලද්දේ ලොකුබණ්‌ඩාර නොහොත් පෙරියබණ්‌ඩාර හෙවත් මහබණ්‌ඩාර නමිනි. (පෘතුගීසි තෝම්බු 9 සිට 24) සමුද්‍ර දේවියගෙන් පසුව වීදිය බණ්‌ඩාර මායාදුන්නේගේ දුව මහටිකිරි බිසෝ බණ්‌ඩාර ද, දෙවැනි ජයවීරගේ දුව ශාන්තනා දේවිය නොහොත් දොaන මාගරිටා ද බිසව් කොටගෙන ඇත. බලය හා පෙළපත ගෙන යැමට එදා මෙන් අදත් ආවාහ විවාහ සිදුවන බව නොකිවමනාය. බුවනෙකබාහු කෝට්‌ටේ රජු ලෙස එදා පෘතුගාලයේ සිටි තුන්වැනි ජෝන් රජු පිළිගැනීමට සූදානම් බවට සංදේශයක්‌ ඔහුගේ රාජසභාවේ සිටි බ්‍රාහ්මණයකු වූ පණ්‌ඩිත අත 1543.03.12 දින පිටත් කර යෑවීය. එම දූත පිරිස එදා අවුරුද්දක වයසේ සිටි ධර්මපාල කුමරුගේ ඇත්දළෙන් නිම කර රිදීයෙන් ද හිස කොටස රනි න් ද ආලේපිත පිළිරුවක්‌ ද රැගෙන ගොස්‌ ඇත. දොන් ජුවන් නමින් බෞතීස්‌ම කරන ලද්දේ එම පිළිරුවයි. එදා ගෝවට ගිය දූත පිරිස වූයේ දොන් ජාවෝ ද බ්‍රිටෝa කොරයා, පරිවර්තක ඇන්ටෝනියෝ පෙරෙයිරා හා ආරක්‌ෂක ප්‍රැන්සිස්‌ සූසා ද තවරාසා ද විය. ධර්මපාල රජකම හෙබවූයේ 1590 - 1597 දක්‌වා කොළඹ සිටය. ඇතැම් දේශපාලනඥයන් ප්‍රකාශ කරන පරිදි මල්වානේ ගිවිසුම රට පාවා දීමේ ගිවිසුමක්‌ නොව අද ව්‍යවහාරයෙන් ගත් කල රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික අවබෝධතා ගිවිසුමකි. ලොකුබණ්‌ඩාර (ධර්මපාල) කෝaට්‌ටේ රජු නිසා ඔහුට රටේ වෙනත් කොටස්‌ ගිවිසුමට ඇතුළත් කිරීමට නොහැකි විය. සිය නැන්දණිය වූ කුසුමාසන දේවියට අයත් ඌව වෙල්ලස්‌ස ඇතුළු සෙංකඩගල රාජ්‍යය හෝ
උඩරට ඉදිකිරීම් කටයුතු කරන පෘතුගීසීන්
සිය සොයුරු විජයපාල සටන් මෙහෙය වූ යාපනේ රාජ්‍යයට අත තබා නැත. සිය එක්‌කුස උපන් සහෝදරය වූ
මායාදුන්නගේ දෙවැනි දුව කුඩා ටිකිරි බිසෝ බණ්‌ඩාර පාවාගෙන සිටි විජයපාල කුමරු එවකට සටන් මෙහෙය වූ යාපනේ රාජ්‍යයට ද අත තැබුවේ නැත. ඒවා නිදහස්‌ රාජ්‍යයන් සේ තිබීමට ඉඩ හැර ඇත. විජයපාල 1555 දී නල්ලූර්හි සටන් බිමේදීම මිය ගියේය. බලය පරම්පරාවෙන් ආ උරුමයක්‌ වෙතත්, ජනතාවගෙන් ලබාගත්තත් එය ලබාගත් අය බලය තමාගෙන් ගිලිහී යා නොදී රැක ගැනීම සඳහා කැපවන බව ඉතිහාසය අපට කියා දෙන පාඩමයි. නූතන ලංකාවේ ද බලය ලබාගත් අය නොයෙක්‌ ගිවිසුම් පොරොන්දු උපක්‍රම යොදා බලය රැකගන්නා බව අප දැක ඇත. ඇතැමුන් පවසන අන්දමට මල්වානේ ගිවිසුම රට පාවාදීමක්‌ නම්, රජය පවත්වාගෙන යැමට එදා පැවති අවිනිශ්චිත හා අනාරක්‌ෂිත තත්ත්වයට මුහුණ දීමට දහතුන්වැනි සංශෝධනය ගෙන ආ පාලකයනුත් දහතුනට ප්ලස්‌


(13 Ý) දෙනවා කියා බලය ලබාගත් හා රැකගත් නායකයනුත් දොන් ජුවන් ධර්මපාලලා ද? බොහෝ අය කියවා හෝ දැසින් දැක නැති පෘතුගීසි භාෂාවෙන් ලියා ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කර ඇති මල්වානේ ගිවිසුමේ සිංහල පිටපතක්‌ පාඨකයන්ගේ දැන ගැනීම සඳහා මේ සමඟ ඇත. ගිවිසුමෙන් දේශපාලන වාසි හා ගැලරියෙන් ඔල්වරසන් හඬ නන්වන අයටත් මෙය කියවා බැලීමට ඇරයුමක්‌ කරමි.

දොන් ජුවන් ධර්මපාලගේ තෑගි ඔප්පුව

මෙහි පහත පළවෙන ලිපිය වනාහි පැරැණි පෘතුගීසි ඔප්පුවක සිංහල පරිවර්තනයයි. ඒ ඔප්පුව රිබෙයිරෝ නමැති ප්‍රතිකාල් ග්‍රන්ථ කර්තෘවරයා විසින් ලක්‌දිව ගැන ලියන ලද ඓතිහාසීය සටහන්වල අවසානයෙහි දක්‌වා තිබේ. රිබෙයිරෝගේ ඒ ග්‍රන්ථය පෘතුගාලයේ ලිස්‌බන් නුවර "ඇකඩැමියා රියල්ඩෑස්‌ෂයන්ෂියස්‌" නමැති විද්‍යාලය මඟින් 1836 දී මුද්‍රණය කරවා ප්‍රසිද්ධ කරන ලදී.

ලක්‌දිව රජතුමාගේ අන්තිම කැමැත්ත වශයෙන් සාදන ලද ඒ ඔප්පුව ගැන රිබෙයිරෝ විස්‌තරයක්‌ ද දක්‌වා තිබේ. ලංකාවේ සිංහාසනය එවකට දැරූ රාජයා වන දොන් ජුවන් ඔහුට අයත් සියලුම දේපළවලට ඔහුගෙන් පසු ප්‍රතිකාලයේ රජු උරුමක්‌කාරයා කොට තැබූයේ යෑයි රිබෙයිරෝ කියයි. සිංහල නරවීරයාගේ ඒ නියමයේ හැටියට ලක්‌දිව මුළු පාතරටටම අසහාය ස්‌වාමිකම ප්‍රතිකාල් රජුට අයත් කරන ලද බැව් පෙනේ. දොaනා කත්රිනා නමැති සිංහල රජ බිසොවට සෙංකඩගල නුවර සහ ඌව දිසාව ද අයත් කරන ලදී. එවකට යාපා පටුනු රාජ්‍යය එහිම රජකු විසින් අනුශාසනා කරන ලද්දේ විය. මෙසේ පෘතුගීසීන්ට සිය රජය භාර දුන් රජුගේ නම ඒ ලියවිල්ලෙහි සඳහන් වී තිබෙන්නේ "පෙරියපන්ඩාර" යනුවෙන්. මෙය දෙමළ පරිවර්තකයන් විසින් කරන ලද පෙරළීමකැයි සිතිය හැක.

තෑගි ඔප්පුව

දෙවියන් වහන්සේගේ නාමයට ගෞරව වේවා

සියලු දෙනාම මෙයින් දැනගත යුතුයි

අපගේ ස්‌වාමි දරු වූ ඡේසුස්‌ ක්‍රිස්‌තුස්‌ වහන්සේගේ උත්පත්ති වර්ෂයෙන් 1580 ක්‌ වූ මේ වර්ෂයෙහි අගෝස්‌තු මස 12 වැනි දා ලංකාද්වීපයේ කොළඹ නම් නගරවරයෙහි කොටුව තුළ දොම් ජෝම් නමැති මහෝත්තම කුමාරයාණන්ගේ වාසභවනයෙහි දී ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය ශ්‍රී පදප්‍රාප්ත යන අර්ථයෙහි තද්භව ප්‍රකෘතියකි. තීර්ථාර්ථයෙනි වූ කලී නිෂ්පන්නයයි සලකනු ලැබේ. තීර්ථයට නම් වූ එබඳු ආසන්න රූප ඇති ශබ්දයක්‌ මාතෘභාෂාවල නොලැබෙන හෙයිනි. මෙයින් සැලකිය යුත්තේ නිsෂ්පන්නයෑයි වෙන්කරනු ලබන බොහෝ ශබ්දයන් මාතෘභාෂාගත ශබ්දයන්ගේ මිශ්‍රත්වය මුළුමනින් නොලබන්නන් නොවන බවත්, මාතෘභාෂාගත ශබ්දයෙහි නොලැබෙන අර්ථයක කිසියම් හේතු විශේෂයක්‌ ඇසුරුකොට නිපන් බවත්ය. මේ හැර නිරුක්‌තිය නොසෙවිය හැකිසේ බිඳී නිපැයුණු ශබ්ද ද නිෂ්පන්න සංඛ්‍යයෙහිලා ගණනු ලැබෙත්.
 කුසුමාසන දේවිය සහ පෘතුගීසීන්

ලොකු බණ්‌ඩා (පෙරිය පණ්‌ඩාර්) නමින් යුතු මහ රජාණන් වහන්සේ එකී කොළඹ නගරයෙහි මහා රජ ස්‌වාමීන් වහන්සේගේ ඔප්පු තිරප්පු පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධ නොතාරිස්‌ නිලය දරන ඇන්ටෝනියෝ රිබෙයිරෝ නමැති මා අමතා මෙහි මතු සඳහන් වන නම් ඇති සාක්‌ෂිකාරයන් ඉදිරිපිට දී මෙසේ ප්‍රකාශ කර වදාළසේක.



මගේ මුත්තණු වූ ලංකා රාජ්‍යශ්‍රි පද ප්‍රාප්තව ස්‌වර්ගත භුවනෙකබාහු මහා රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේට පුතුන් නොසිටි බැවින් ද ඒ මහරජතුමන් වහන්සේ ස්‌වකීය ජීවිත කලය තුළ දී මා තමන් වහන්සේගේ පුත්‍රයකු සහ උරුමක්‌කාරයා මෙන් ඇතිදැඩිකරගත් බැවින් ද ප්‍රතිකාලයේ සිංහාසනාරූඪ ශුද්ධ නාමධාරී තුන්වැනි දොම් ජෝම් නරෙශ්වරයාණන්ගේ බලය පිට ලක්‌දිව රාජ්‍ය ශ්‍රී සම්පත්තියට මම පැමිණියෙමි. දැනට අත්හැර දමන ලද ප්‍රධාන අගනුවර වූ කෝට්‌ටේ රාජධානිය ද මගේ මුත්තණු වූ එකී භුවනෙකබාහු මහ රජතුමාණන් වහන්සේට මෙන්ම මට ද අයිති විය යුතු නමුත් සීතාවක රජු වූ මායාදුන්නේ සහ ඔහුගේ පුත්‍ර රාජු නමැත්තාත් දුෂ්ට ලෙස සහ නීති විරෝධී ලෙසත් මේ කොළඹ නගරය හැර මට අයත් සෙසු සියලු රාජධානි අවුරුදු කීපයකට පෙර අල්ලා ගත්හ. ඒ කොළඹ රාජධානිය පවා ආරක්‌ෂාකර දෙන ලද්දේ ස්‌වකීය ප්‍රතිරාජවරුන් සහ කපිතාන්වරුන්ගේ මාර්ගයෙන් ප්‍රතිකාල් රජදරුවන් විසිනි. ඉහත කී රාජධානි ද මට ආපසු ලබදීමට මේ ප්‍රතිරාජවරු සහ කපිතාන්වරු සියලු කල්හිම උත්සාහ කරන නමුත් එතුමන්ලාට වෙනත් සංග්‍රාමවලට මුහුණ පාන්නට වී තිබෙන නිසා එය තවම කරගත නුහුණේය. එයට බාධා ඇති කරන තවත් කරුණක්‌ නම් ඉන්දියාවේ තත්ත්වය මහත් පිරිහීමට ද දිළිඳු බවට ද පැමිණ තිබීමයි. ඉහත කී සිංහල මහරජු මා දැනට මහලුව ජරාජීර්ණව සිටින හෙයින් ද මට අයත් රාජ්‍යසම්පත්තිය මගේ ඇවෑමෙන් හිමිවීම පිණිස මට පුතකු හෝ උරුමක්‌කාරයකු නැති බැවින් ද ප්‍රතිකාලයේ රජදරුවන්ගෙන් මට ලැබුණු උදව් උපකාරවලට මා ඒ මහරජවරුන්ට ණයගැතිව සිටිනා බැවින් ද විශේෂයෙන්ම එතුමන්ලා විසින් ලියවිලිවලින් අවවාදානුශාසනා කළ කාරණය පමණක්‌ නොව ශාන්ත ප්‍රැන්සිස්‌ පන්තියේ පියවරුන්ගෙන් උපදෙස්‌ ලැබීමට කියා තිබුණෙන් මට ශුද්ධවූ කතෝලික භක්‌තිය වැළඳ ගන්ටත් එහි ආලෝකයත් ඥනයත් ලබාගන්නටත් අවකාශ ලැබුණෙන් එයින් මට දෙවියන් වහන්සේගේ මහනුකම්පාව ලැබී මගේ ආත්මය ගලවා ගන්නට හැකිවන බැව් විශ්aවාස නිසා මා එය ලෞකික වූ සියල්ලටම වඩා උසස්‌කොට සලකන බැවින් ද, ඒ හැර එකී රජදරුවන්ගේ ප්‍රතිරාජවරු කපිතන්වරු ආදී නියෝජිතයන් ස්‌වකීය භාණ්‌ඩාගාරයෙන් වන මහත් වියදමක්‌ කපිතන්වරු සහ වෙනත් පෘතුගීසීන් බොහෝ දෙනා විනාශ වී යැමක්‌ නොතකා මගේ සතුරන් වූ මායාදුන්නේ සහ රාජු ආදීන් සමග යුද කිරීමෙන් මගේ රාජකීය අයිතිවාසිකම් රැක දෙන්නට ස්‌වකීය රජුන්ට දක්‌වන සියලු ගරුබුහුමන්ම මට දක්‌වමින් උත්සාහ කරන බැවින් මා එකී ප්‍රතිකාල් රජදරුවන්ට වැඩිදුරටත් ණයගැතිව සිටින බැවින් ද, මේ සියලු කාරණයන් නිසාද වෙනත් සැලකිය යුතු දේවල් නිසාද දැනට ප්‍රතිකාලයේ සිංහාසනාරූඪව රජ කරන දොම් හෙන්රික්‌ මහරජාණන්ට සහ ඔහුගෙන් පසු සිංහාසනය ලබන රාජ පරම්පරාවටද මගේම තනි නිදහස්‌ කැමැත්තෙන් හොඳ හිතින් මට අයත් සියලුම රාජධානි සම්පූර්ණයෙන්ම තෑගිකොට දීමට මම අධිෂ්ඨාන කර ගත්තෙමි. එබැවින් මම ඒ රාජධානී එකී ප්‍රතිකාල් රජදරුවන්ට මෙයින් ත්‍යාග කොට නියම වූ සියලු අයිතිවාසිකම් එකී දොම් හෙන්රික්‌ මහරජු සහ ඒ රජු ඇවෑමෙන් සිංහාසනයට හිමිවන සියලු රජදරුවන්ට ද මගේ මරණින් පසු ලැබෙනසේ පවරා දෙමි. තවද එකී මා අයත් රාජධානි මා විසින් මෙතෙක්‌කල් භුක්‌තිවින්දාක්‌ මෙන්ද මගේ මුත්තණුවූ ද භුවනෙකබාහු මහරජාණන්ගේ ඇවෑමෙන් මට අයිතිවූවක්‌ මෙන්ද එකී පෘතුගීසි රජදරුවන්ට නියත ලෙසට පැවරෙන්නාහ. ඒ රජදරුවන්ට හැකි නම් ඊටත් වඩා හොඳින් මේ රාජධානි අයත් කරගෙන ඔවුන්ගේම දෙයක්‌ මෙන් මනාපයක්‌ කර ගැනීමට හැකි ලෙසද, දැනට නීති විරෝධී ලෙස එකී රාජධානි අල්ලාගෙන සිටින ඒ හතුරන්ගේ බලය එකී රාජධානී මේ තෑගි ඔප්පුවෙන් නැතිකොට මේ දිවයිනේ පෙර සිටි රජදරුවන් අභිභවා කෝට්‌ටේ රජුන් විසින් එකී රාජධානිවල ස්‌වකීය බලය පතුරවාගෙන සිටියාක්‌ මෙන් එකී ප්‍රතිකාල් රජවරුන්ට ද නීත්‍යනුකූලව සතුරන් සමඟ යුදකොට ඒ රාජධානි අයිතිකරගත හැකිවන ලෙසද පවරා අයිතිකොට දෙමි.

මගේ මේ කැමැත්ත මේ දායාදය හැම අයුරින්ම හැම දෙනා විසින් ම කිසිම විරුද්ධත්වයක්‌ නැතිව සම්පූර්ණ කළ යුතු බවද මෙහි යම්කිසි වරදක්‌ පාඩුවක්‌ වේ නම් එය මගේ රාජ බලයෙන් එය නිවැරැදිව සම්පූර්ණ වන බවද, මගේ සතුටට කැමැත්තටත් අනුව සෑදූ එකම ඇස්‌තමේන්තු ලියවිල්ල මෙය බැව් ද ප්‍රකාශ කරනවත් හැර මේ මගේ කැමැත්ත සියලුම නීතීන් අයිතිවාසිකමුත් සිරිත් විරිතු=ත් මෙන්ම වලංගු වෙනවාත් සමග සියල්ලන් විසින්ම සම්පූර්ණ කළ යුතු බවද වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කරමි.

ඉහත සඳහන් ලියවිල්ල මෙහි පෙර කී නම් ඇති නොතාරිස්‌ තැන වන මම මගේ මීට පෙර ලියන ලද පිටපත් සටහන් ඇති මේ පොතෙහි ලියුවෙමි. එකී තෑගි ඔප්පුව සම්පූර්ණ විශ්වාසයෙන් ද සම්පූර්ණ ගෞරවයෙන් ද සියල්ලන් විසින් සැලකිය යුතුය. එසේම සියලු දෙනාම එකී තෑගි ඔප්පුවේ සඳහන් කරනු ඒ ආකාරයෙන්ම හෝ හැකිනම් ඊටත් වඩා හොඳින් හෝ සම්පූර්ණ කළයුතුවා මෙන්ම අන්‍යයන්ලවාද සම්පූර්ණ කරවිය යුතුය. මේ තෑගි ඔප්පුවට ඇතුළත් සියල්ලම එකී මහරජාණන් වහන්සේ විසින් සඳහන් කරන ලද්දේ තමන් වහන්සේගේ ආත්මයේ ශුභ සිද්ධිය පිණිස සහ සියලු දෙනාම අපගේ ස්‌වාමිදරු වූ දෙවිතුමාණන් වහන්සේට සේවය කළ යුතුය යන තමන් වහන්සේගේ වැටහීමේ බර අඩුකර ගැනීම පිණිස බවද නමුත් මේ කරන ලද ක්‍රියාව තමා විසින් කළයුතු දෙයට වඩා බොහෝ ස්‌වල්ප බවද,....
 දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජගේ අත්සන

කෝට්‌ටේ
ප්‍රකාශ කරන ඒ නරශේ්‍රෂ්ඨයාණන් ඉහත කී දොම් හෙන්රික්‌ ප්‍රතිකාල් මහරජාණන්ගෙන් සහ එතුමගේ ඇවෑමෙන් රාජ්‍යපාද ප්‍රාප්තවන ප්‍රතිකාල් රජදරුවන්ගෙන් ද බැගෑපත්ව ඉල්ලා සිටින දෙය නම් මේ තෙස්‌තමේන්තු ඔප්පුව එකී ප්‍රතිකාල් රජවරුන්ගේ අධිකරණ නායකවරු හෝ එවැනි යතුකම් ඇතිවන යම් මුලාදැනීන් හෝ අතට පමුණුවා ඒ ඔප්පුවෙහි සඳහන් හැම දෙයම හැම දෙනාම ලවා සම්පූර්ණ කරවන්නට කටයුතු සලසන ලෙසටයි. ඉහත සඳහන් කළ කරුණු නිසා තමන් වහන්සේ විසින් මේ ඔප්පුව ලියවූ බව සලකා එහි සඳහන් කිසිදු කරුණක්‌ සම්පූර්ණයෙන් හෝ කොටසක්‌ හෝ සැක කටයුතු බවට නොපිළිගෙන එහි කිසිදු අමුතු විශේෂයක්‌ ද නොකොට එයින් පවරා දෙන ලද අයිතිවාසිකම් එසේම බැව් පිළිගෙන ඉහත සඳහන් අයුරු තමන් වහන්සේගේ කැමැත්ත සිදුවන පිණිස, එය සත්‍ය ලෙස පිළිගන්නා මෙන් ඉහත කී (තෑගි දීමනාකාර) මහරජාණන් වහන්සේ කියා සිටින සේක. ඒ සමගම යථෝක්‌ත රජතුමා ඉතා කීකරු පුත්‍රයකු මෙන් රෝමයේ ශුද්ධ අපෝස්‌තුළුවරයන් වහන්සේට ද අපගේ පෝප්තුමාණන් වහන්සේටද යටහත්ව කියා සිsටින්නේ තමා මේ පරිත්‍යාගය ඉතා පිරිසිදු හිතින් කරන බව සහ අපෝස්‌තුළුවරයන්ගේ ආඥාව සම්පූර්ණයෙන් පිළිගන්නා බවද වේ. එපමණක්‌ නොව තමන් වහන්සේගේ මරණයෙන් පසු මේ ඔප්පුවෙහි සඳහන් සියලු දෙයම සම්පූර්ණ කරන ලෙසද රජතුමා ඉල්ලා සිටී.

ඉහත කී නරදේවයන් වහන්සේගේ අණ පරිදි මා විසින් ලියා පිළියෙල කරන ලද මේ තෑගි ඔප්පුවට මහරජතුමාණන් වහන්සේ පහත සඳහන් සාක්‍ෂිකාරයන් ඉදිරිපිටදී ස්‌වකීය රාජ මුද්‍රd අස්‌සන තැබූ බව ඉහත නම් සඳහන් නොතාරිස්‌තැන වූ මම මෙයින් සහතික කරමි.

මීට සාක්‍ෂි -

දැනට ඉහත කී නගරයෙහි සාන්ත අන්තෝනි පූජා කාලයේ කන්‍යාරාමයෙහි භාරකාර තැනවූ ප්‍රේසෙ බැස්‌ටියන් ඩිවාව්ස්‌ පියතුමා,

එහිම විකාර්තැන වූ මැනුවෙල් ලුයිස්‌ පියතුමා,

මේ දිවයිනේ මහෙස්‌ත්‍රාත්තැන වූ ඇස්‌ටෝමි පිගේරා විඩොවර්,

පේරෝ ජෝර්ඡ් ප්රෑන්කෝ විනිශ්චයකාරතුමා,

කොළඹ පදිංචි අන්තෝනියෝ ලොරැන්සෝ,

ඉහත කී මහරජතුමන්ගේ මහ ගබඩා නිලමේ සහ දිසාපති තැන්පත් දොම් ස්‌ටීවන් මුදලි,

රජ වාසල නිලමක්‌කාර දොම් ඇන්ටම් මුදලි,

ඇන්ඩ්‍රැ බේජම් මුදලි,

දොම් ප්‍රන්සිස්‌කෝ ඇන්රීකස්‌ මුදලි

මෙකී සාක්‍ෂිකාරයන් ඉදිරියේ සහ ඉහත කී මහ රජතුමාණන් වහන්සේ ඉදිරියේද මේ ඔප්පුව කියවා තෝරාදුන් රජතුමාණන් වහන්සේගේ භාෂා පරිවර්තක මුදලි තැන්පත් දොම් ප්‍රනාන්දු මුදලි

රජතුමාගේ ලේකම් තැන සහ විනිශ්චයකාර තැනවූ ලොරැන්සෝ ප්‍රනාන්දස්‌,

අපේ මහ රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේගේ නාමයෙන් එකී පරිත්‍යාගය පිළිගෙන වදාළ අප රජතුමාණන්ගේ වාසල නිලකාර තැන වූ කපිතන් මැනුවෙල් ද සෝසා

මේ තැන ඔප්පුව අත් අකුරෙන්ම පිටපත් පොතේ ලියා ඉහත කී මහරජාණන් වහන්සේ සහ සාක්‍ෂිකාරයන් ලවා අත්සන් කරවාගත් නොතාරිස්‌ තැනවන මම එයින් මෙය පිටපත් කොට විශ්වාස ආකාරයෙන් මනා ලෙස පිළිවෙල කොට අපගේ ස්‌වාමි වූ මහ රජාණන් වහන්සේගේ සහ එතුමාගෙන් පසු රාජ පදවියට පත්වන රජදරුවන්ගේද නාමයෙන් එය වැඩිදුරටත් පිළිගෙන මගේ ප්‍රසිද්ධ මුද්‍රdව තබා අත්සන් කළෙමි.

(ලංකාවේ ප්‍රථම සිංහල පුවත්පත වූ 1930 මාර්තු 30 ඉරිදා පළවූ සිළුමිණෙහි 1 වන ඛාණ්‌ඩය 01 වන පත්‍රයෙන් උපුටා ගන්නා ලදී.)

ඇස්‌. බී. කරල්ලියද්ද

Saturday, November 12, 2016

බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්‌ඩුකාරයාට රස්‌සාව නැති කළ 1915 මරක්‌කල කෝලාහලය

වෙඩිතබා මැරූ සිංහලයන් දහසකට වැඩියි
මුස්‌ලිම්වරු විසිපහක්‌ මරුට 
පල්ලි අසූහයක්‌ ගිනිබත්
වසර 2500 ක සිංහල බෞද්ධ ඉතිහාසයක්‌ ඇති ශ්‍රී ලංකාවට වර්ගවාදී හෝ ජාතිවාදී අතීතයක්‌න් නැත. දෙමළ රජවරුන් ලංකාව ආක්‍රමණය කළ විට එයට ප්‍රති ප්‍රහාර එල්ල කිරීම යනු ජාතිවාදයක්‌ නොව ආක්‍රමණිකයාට විරුද්ධ වීමකි. පෘතුගීසි, ලන්දේසී, ඉංගීS්‍රසි යන ජාතීන් මේ රට ආක්‍රමණය කළ විට ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කිරීම කිසිදු ආකාරයක ජාතිවාදී ස්‌වරූපයක්‌ ගත් බවට සාක්‍ෂි නැත. බුද්ධාගම වැළඳගත් සැනින් සිංහල ජාතියට අවශෝෂණය වී රට පාලනය කිරීමට කන්ද උඩරට සිටි දෙමළ රජවරුන්ට අවස්‌ථාව ලැබිණ. අවරුදු 2500 ක ඉතිහාසය තුළ ශ්‍රී ලංකාවෙන් ජාතිවාදී කෝලාහලයක්‌ වාර්තා වූ මුල් අවස්‌ථාව 1915 දී නුවරදී හටගත් 'මරක්‌කල කෝලාහලයයි' ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය කොලනියක්‌ වීමට පටන් ගත්තේ 1802 ජනවාරි 01 වැනිදා ය. එංගලන්තයේ තුන්වැනි ජෝර්- රජුගේ ඉංගී්‍රසි හමුදාව, තමිල්නාඩුවේ සිට පැමිණ කන්ද උඩරට පාලනය කරමින් සිටි 'ද්‍රවිඩ' භාෂාව කතා කළ නායක්‌කර් රජු වන ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා 1817 - 1818 කාලයේදී කළ මෙහෙයුමට මෙරට සිටි මුස්‌ලිම් ජනතාව සහය පළ කළේය.(1) 1815 වන විට ලංකාවේ වෙළෙ¹මෙන් වැඩි කොටසක්‌ ද තවලම් මගින් කෙරුණු භාණ්‌ඩ ප්‍රවාහනයෙන් වැඩි කොටසක්‌ ද මුස්‌ලිම් වෙළෙඳුන් අත විය. ඉස්‌ලාම් ආගම විසින් මත්පැන් පානය තහනම් කර තිබූ නමුත් අරක්‌කු පෙරීම සඳහා අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය වූ පොල් රා මැදීම වැඩි හරියක්‌ම පැවතුනේ මුස්‌ලිම් රා මදින්නන් අතය. බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයෝ මැණික්‌ ගැරීමේ සහ (ධීවර වෘත්තියේ නියෑලී) මාළු සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තු මුස්‌ලිම් ජනතාවට බහුල ලෙස ලබා දුන්හ.(2) ඊට අමතරව දැව සඳහා ගස්‌ කැපීම, රජයේ ඉදිකිරීම් සඳහා කම්කරුවන් සැපයීම, ආහාර සහ ඇසුරුම් සැපයීම, පොල්වතු වගා කිරීම, තෙල් මෝල් පිහිටුවීම, පොල් සහ කොහු විකිණීම, මේසන් වැඩ, (ඔවුහු දක්‍ෂ මේසන්වරු ය.) මුඩු බිම් පනත යටතේ රජයට පවරාගෙන තිබූ ඉඩම්වල කුරුඳු වගා කිරීම, මැණික්‌ කැපීම සහ ඔප දැමීම යනාදිය ද ඔවුන් අත ඒකාධිකාරයක්‌ ලෙස තිබිණ. එහෙත් ඔවුන්ට එක දෙයක්‌ නොදීමට ඉංගී්‍රසි පාලකයෝ වග බලා ගත්හ. ඒ වූ කලී අධ්‍යාපනයයි. එකල ඉංගී්‍රසි අධ්‍යාපනයේ ප්‍රමුඛයන් වූයේ සිංහල, දෙමළ සහ බර්ගර් ජාතිSහු ය. ඔවුන් ඉගෙන ගත්තේ පල්ලි මගින් පාලනය වූ ක්‍රිස්‌ත්‍රියානි විද්‍යායතනවලය. එහෙත් තම ඉස්‌ලාම් ආගම කෙරෙහි මහත් භක්‌තියෙන් සිටි මුස්‌ලිම්වරු ක්‍රිස්‌තියානි පල්ලියේ ඉස්‌කෝලවල ඉගෙනීම ප්‍රතික්‍ෂේප කළහ.(3)


1915 මරක්‌කල කෝලාහල සමය වන විට මුස්‌ලිම් ප්‍රජාව එක පිලක්‌ ලෙසත් සිංහල, දෙමළ, බර්ගර් ප්‍රජාව තව පිලක්‌ ලෙසත් සිංහල සමාජය තුළ කැපී පෙනුණාහ. එක්‌ පිලක්‌ සතුව තිබූ දේ අනෙක්‌න් පිල සතු නොවීම නිසා පාර්ශ්ව දෙක අතර පිටතට නොපෙනුණ අමනාපයක්‌ විය. දෙමළ සහ බර්ගර් ජාතිකයන් සිංහල කාන්තාවන් විවාහ කර ගත් නමුත් මුස්‌ලිම් ප්‍රජාව තම ආගමෙන් පිට ගැහැනුන් විවාහ කර නොගැනීමට පරෙස්‌සම් වූහ. (4) 1915 මරක්‌කල කෝලාහලය තීරණය වන්නේ ඉහත සඳහන් පසුබිම තුළය.

අරගලය පටන් ගත් හැටි-

උඩරට මහ කැරැල්ලෙන් පසු සිංහලයන් සහ සිංහල ජන ප්‍රධානීන් සමග වෛරයෙන් සිටි ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුව 1818 නොවැම්බර් 18 වැනිදා විශේෂ ප්‍රකාශනයක්‌ මගින් සිංහල ජන ප්‍රධානීන්ගේ වරප්‍රසාද සහ මහ ජාතියේ ආගම වූ බුද්ධාගමට තිබූ තැන කප්පාදු කළේය.

මෙය ලංකාව තමන් යටතට පවරා ගැනීමේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් අත්සන් කරන්නට යෙදුණු උඩරට ගිවිසුමට පටහැනිව යැමකි. මේ කප්පාදුව ඉදිරි වසර 100 තුළ ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී 1812 වන විට සිංහලයන්ගේ ඇස්‌ ඉදිරිපිටදීම ක්‍රියාත්මක විය. ඒ මහනුවරදී වාර්ෂිකව පැවැත්වුණු ගම්පොල, වලහාගොඩ දේවාලයේ වාර්ෂික ඇසළ පෙරහැර මුස්‌ලිම් පල්ලි ඉදිරිපිටින් යනවිට ඒවාට යාර 100 ක්‌ තබා හේවිසි සහ තූර්ය වාදන නැවැත්විය යුතු බව නුවර සිටින ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුවේ දිසාපති මගින් නියෝග කිරීමෙනි.

ගම්පොල (ගඟසිරිපුර) නගරයට සැතපුමක්‌ ඈතින් පිහිටි වලහගොඩ දේවාලය මහා පරාක්‍රමබාහු රජතුමා විසින් 1236 දී ඉදිකර කතරගම දෙවියන් උදෙසා පූජා කරන ලද්දකි. ඇසළ පුර පසළොස්‌වක පොහොය දවසට දවස්‌ 8 කට පෙර පටන් ගන්නා මේ පෙරහැර පුරා දින 15 ක්‌ පැවැත්වෙයි. අවසන් දිනයේදී දිය කැපීමේ උත්සවය පැවැත්වෙයි. පෙරහැර දිය කැපීමට යන්නේ අඹගමුව පාර නමැති මාර්ගය දිගේ, ගොස්‌ මහවැලි ගඟේ තොටුපළක්‌ වූ පෝරුතොට ට සම්ප්‍රාප්ත වීමෙන් පසුවය. මේ පෙරහැර යන මඟ දෙපස හින්දු, කෝවිල් සහ මුස්‌ලිම් පල්ලි රැසක්‌ තිබේ. මේ යන මාර්ගයෙහි 1890 දී ඉදිකරන ලද මුස්‌ලිම් පල්ලියක්‌ විය. එය ඉදි කළෝ ලංකාවේ වෙරළබඩ ජනාවාස කරගත් ඉස්‌ලාමීය කොට්‌ඨාසයක්‌ වූ "මරක්‌කල" ප්‍රජාවගෙන් පැවැතෙන ජනයා ය. 1912 දී එම පෙරහැර වීථි සංචාරය කරන විට මුස්‌ලිම් පල්ලිය ඉදිරිපිට තූර්යවාදන පැවැත්වුවහොත් පෙරහැරට පහර දෙන බවට මරක්‌කල ප්‍රජාව තර්ජනය කර තිබිණ, ඒ අනුව නුවර මහ දිසාපතිතුමා තූර්යවාදන සම්බන්ධයෙන් තහනම් නියෝගයක්‌ තබනු ලබන්නේය.
මහනුවර නගරය 

එම නියෝගය පිළිපැදීමට අකැමැති වූ වලහාගොඩ කතරගම දේවාලයේ බස්‌නායක නිලමේතුමා එම වසරේ (1912) පෙරහැර අත්හිටුවිය. ඊළඟ වසරේÊසැප්තැම්බර් 30 වැනිදා ඔහු නුවර උසාවියට ගොස්‌ දිසාපතිගේ නියෝගයට විරුද්ධව නඩු පැවරීය. නඩුව අසන ලද්දේ නුවර දිස්‌ත්‍රික්‌ උසාවියේ වැඩ බලන විනිසුරු දොස්‌තර ශ්‍රීමත් පෝල් ඊ පීරිස්‌ ය. 1914 මාර්තු 20 වැනිදා නඩු විභාගය පටන් ගත් අතර ජුනි 4 වැනිදා බස්‌නායක නිලමේට පක්‍ෂව තීන්දුව දෙන ලද්දේය. එම තීන්දුවට අනුව වලහාගොඩ දේවාලයේ කතරගම පෙරහැරට තූර්යවාදන වයමින් වීථි සංචාරය කිරීමට අවසර ලැබිණ.

එහෙත් නුවර මහ දිසාපතිතුමා මේ තීන්දුවට විරුද්ධව ශේ්‍රන්ෂ්ඨාධිකරණයට ගියේය. එම අධිකරණය විසින් දිස්‌ත්‍රික්‌ උසාවියේ තීන්දුව අත්හිටුවන ලදී. එවිට යළි මතු වූයේ වලහාගොඩ දේවාලයේ ඇසල පෙරහැරට පංච තූර්ය නාද පවත්වමින් වීථි සංචාරය කිරීමට නොහැකි තත්ත්වයකි. එවිට බස්‌නායක නිලමේ එංගලන්තයේ රාජාධිකරණය ඉදිරිපිට අභියාචනයක්‌ ගොනු කළේය. දේවාලයේ නීතිඥයා ලෙස කීර්තිමත් බ්‍රිතාන්‍ය නීතිවේදී ශ්‍රීමත් ජෝන් සයිමන් පෙනී සිටියේය. තීන්දුව ලැබීමට තිබුණේ දින කිssහිපයකි. ශ්‍රීමත් ජෝන් සයිමන් දක්‍ෂ නීතිඥයකු නිසා කතරගම දේවාලය දිනන බවට සැක නැති විය.

ඒ අනුව 1915 වෙසක්‌ පුර පසළොස්‌වක පොහොය වූ 28 වැනිදා වලහාගොඩ දේවාල යේ පෙරහැර පැවැත්විය යුතු බව තීරණය කරන ලදී. පෙරහැර අඹගමුව මාර්ගයේ ගමන් කරන විට පොලිසිය එයට බාධා කළේය. පොලිසිය සමග සිටි මරක්‌කල ප්‍රචණ්‌ඩ කාරීන් කිහිප දෙනෙක්‌ පෙරහැරට ගල් ගසන්නට වූහ. ඇතැම් ගල් පහරවල් ගසන ලද්දේ මුස්‌ලිම් පල්ලියේ පඩිපෙළ මත සිටය. එතැනදී මුළු මහත් මහනුවර පුරාම පැතිරුණ කෝලා හලයක්‌ පටන් ගත්තේය. එම කෝලාහලය සති යක්‌ තුළ කන්ද උඩරට පිහිටි සියලු දුර්ග මාර්ග තරණය කර බස්‌නාහිර පළාතට සහ වයඹ පළාතට ඉක්‌මනින් ළඟා විය. එවිට කලබල වූ ශ්‍රීමත් රොබට්‌ චාමස්‌ ආණ්‌ඩුකාරයා වහාම යුද නීතිය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. පාරට පැනගත් පොලිසිය සිංහලයන් දුටු තැන වෙඩි තබා මැරීය. සිංහලයන් 9600 ක්‌ හිරගෙවල්වලට ගාල් කරන ලදී. හිරගෙවල තදබදය ඇතිවන විට වැඩි හරිය මරණ ලදී. මෙම ක්‍රියා මාර්ගයට එරෙහි වෙමින් සිංහල. දෙමළ, මුස්‌ලිම් යන ජාතීන් තුනටම අයත් උගත්තු විරෝධතා ව්‍යාපාර පටන් ගත් අතර රොබට්‌ චාමස්‌ ආණ්‌ඩුකාරයා ආපසු බ්‍රිතාන්‍යයට කැඳවා ගැනීමට එංගලන්තයට සිදු විය. ඉන්පසු ඔහු ලංකාවේ ආණ්‌ඩුකාර තනතුරින් පහ කරන ලදී.

කෝලාහලය අතරතුර සිංහලයන්ගේ අමද්‍යප ව්‍යාපාරයට පාඩමක්‌ උගැන්වීමට රොබට්‌ චාමස්‌ගේ ආණ්‌ඩුව තීන්දු කළේය. අමද්‍යප ව්‍යාපාරය නිසා ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුවේ අරක්‌කු රේන්දකාරයන්ට සහ අරක්‌කු වෙළෙ¹මට පහර වැදී තිබිණ. ඒ නිසා අරක්‌කු රේන්දවලින් සහ අරක්‌කු අලෙවියෙන් තමන්ට ලැබෙන්නට නියමිත ආදායම අහිමිවනු ඇතැයි ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුව බිය විය. මරක්‌කල කෝලාහලය ඇති කළෝ සිංහල අමද්‍යප නායකයන් බව ප්‍රචාරය කළ ආණ්‌ඩුව කෙළවරක්‌ නැතිව ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගන්නට පටන් ගත්හ. බෞද්ධ පරම විඥනාර්ථ සමාගමේ සහ බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරය නමැති නිර්මාංශ අමද්‍යප සංවිධානයේ නායකයා වූ සමෘද්ධිමත් වෙළෙන්දකු වන ආර්. ඒ. මිරැන්ඩෝ වෙඩි තබා මරණ ලදී. 1854 දී උපත ලැබූ සලාගම කුලයට අයත් ව්‍යාපාරිකයකු වූ ඔහු එවකට කුරුඳු ඉඩම් වැඩිම සංඛ්‍යාවක්‌ හිමි ප්‍රමුඛ කෝටිපතියෙකි. එසේම 1905 දී පිහිටවූ මිනිරන් පතල් හිමිකරුවන්ගේ සංගමයේ උප සභාපති වූයේ ඔහුය. බෞද්ධ පුනර්ජීවනය යනු කාටවත් හිරිහැරයක්‌ නැති ලේබලය යටතේ ඔහු කරගෙන ගිය අමද්‍යප ව්‍යාපාරය කෙරෙහි ද්වේෂයෙන් සිටි ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුව නිතර කල්පනා කළේ ඔහු මරණ ක්‍රමයක්‌ ගැනය. ඔහුට දෙවරක්‌ වසදී තිබිණ. එහෙත් ඔහු මරණයෙන් ගැලවින. ඔහුට වෙඩි තැබීමෙන් පසු එංගලන්තයේ සිටි යටත් විජිත භාර ලේකම් වන ආර්. ඊ. ස්‌ටීවන් කියා සිටියේ ඔහු මැරීම දෙවියන්ගේ ක්‍රියාවක්‌ බවය. ඔහු කෝලාහලකරුවන් උසිගැන්වූ බවද ස්‌ටීවන් කීවේය. ඒ අතර, අධිරාජ්‍ය විරෝධී සටනක ගිනි පුපුරු අවුලවමින් සිටි ධනවත් තරුණයකු වූ එඩ්වඩ් හෙන්රි පේද්‍රිස්‌ බ්‍රිතාන්‍ය අත්අඩංගුවට පත් විය. ඔහු මිනිරන් පතල් සහ රෙදි පිළි වෙළෙඳසල්හිමි පිටකොටුවේ ඩී. ඩී. පේද්‍රිස්‌ගේ එකම පුත්‍රයා ය. තම පුත්‍රයා නිදහස්‌ කරන්නේ නම් ඔහුගේ බරට කැරට්‌ 24 රන් පවුම් දීමට කැමැති බව කියමින් ඩී. ඩී. පේද්‍රිස්‌ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්‌ඩුවට පණිවුඩයක්‌ යෑවීය. එහෙත් පේද්‍රිස්‌ පුත්‍රයා ජීවත් වුවහොත් සිංහල ජාතික බලවේගය තවදුරටත් හිස ඔසවන බැවින් තමන්ට විය හැකි ව්‍යසනය රන් පවුම්වල වටිනාකමට වඩා වැඩි බව තීන්දු කළ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්‌ඩුව විශේෂ යුද්ධාධිකරණයක්‌ පිහිටුවා ඔහු වරදකරු කර වෙඩි තබා මැරවීය. රන් පවුම් පොරොන්දුව ගැන ආරංචි වූ තරුණයා මියයැමට ප්‍රථම සිය පියා කැඳවා ඔහුට දොස්‌ නඟන ලදි. තරුණ පේද්‍රිස්‌ගේ මතය වූයේ කිසිදු ආකාරයකින් ඉංගී්‍රසි පාලකයන්ට බාල්දු නොවිය යුතු බවය.

කෝලාහලයට සම්බන්ධ වූ සිංහලයන් 69 දෙනකුව වෙඩි තබා මරණ ලද බව ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුව පැවසීය. එහෙත් මරණ ලද සැබෑ ගණන 1000 ඉක්‌ම වූ බව පසුව හෙළි විය. මෙයට අමතරව සිංහලයන් 412 කට එරෙහිව චෝදනා ගොනු කර ඔවුන් යුද්ධාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය. එයින් 358 ක්‌ වරදකරුවෝ වූහ. ඔවුන් අතුරින් 83 කට වෙඩි තබා මරණ ලද්දේය. නඩු විභාගයේදී සිංහලයන්ට විරුද්ධව සාක්‍ෂි දෙන ලෙස මුස්‌ලිම් සාක්‍ෂිකරුවන්ට බල කර තිබිණ. ආගන්තුක රටක ආගන්තුක ආණ්‌ඩුවක්‌ යටතේ පාලනය වෙමින් සිටි ඔවුන්ට සිංහලයන්ට විරුද්ධව සාක්‍ෂි දීම හැර වෙනත් විකල්පයක්‌ තිබුණේ නැත.

1915 කෝලාහලය මුවාවෙන් අත්අඩංගුවට ගත් අය අතර සුවිශේෂී පුද්ගලයෝ වූහ. එක පවුලේ සහෝදරයන් වූ ඩී. එස්‌ සේනානායක, එෆ්න්. ආර්. සේනානායක සහ ඩී. ඩී. සේනානායක එවැනි තිදෙනෙකි. එසේම ඩී. ආර්. විෙ-වර්ධන සහ දොන් බාරොන් ජයතිලක ද කූඩුවට ගියේය. එසේම දොස්‌තර සී. ඒ. හේවාවිතාරණ සහ එඩ්මන්න් හේවාවිතාරණද හිරේ ලැග්ගාහ. ඔවුහු පසුව අනගාරික ධර්මපාල වූ දොන් ඩේවිඩ් හේවාවිතාරණගේ සහෝදරයෝ ය. හිරගෙදර ඉතා අපිරිසිදු වූ නිසා රෝගී වූ එඩ්මන්ඩ් හේවාවිතාරණ හිරගෙය තුළම මළේය. මේ හැමදෙනාම කළ වරද වූයේ මරක්‌කල කෝලාහලයට සම්බන්ධ වීම නොව අමද්‍යප ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ වීමය.

1915 කලබලයේදී සිදු වූ ජීවිත හානියට වඩා දේපළ හානිය විශාලය. සිංහලයන්ගේ පහරදීම් නිසා මුස්‌ලිම්වරුන් 25 ක්‌ මියගිය අතර 189 ක්‌ තුවාල ලැබූහ. ස්‌ත්‍රී දූෂණ 4 ක්‌ සිදු විය. මුස්‌ලිම් පල්ලි 17 කට ගිනි තබනු ලැබීය. තවත් මුස්‌ලිම් පල්ලි 86 කට අලාභහානි සිදුවිය. දෙපාර්ශ්වයටම අයත් කඩ 4075 ක්‌ කොල්ල කනු ලැබීය. කඩ 350 කට ගිනි තැබිණ.

මේ අවාසනාවන්ත ජාතිවාදී ගැටුම ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් සිංහලයන් මර්දනය කිරීමට බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්‌ඩුව ගත් දුෂ්ට සහ අවස්‌ථාවාදී උත්සාහයට විරුද්ධව එවකට තිබූ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සාමාජික ශ්‍රීමත් පොන්නම්බලම් රාමනාදන් විශාල වශයෙන් විරෝධය පළ කළේය. ඔහු රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට තෝරා පත් කර ගෙන සිටියේ මෙරට සිටින උගත් ලාංකිකයන්ගේ නියෝජිතයා ලෙසය. ලංකාවේ සිටින යුරෝපීයයන්ගේ නියෝජිතයා ලෙස මන්ත්‍රණ සභාවේ සිටි හැරී ක්‍රීස්‌, ශ්‍රීමත් රාමනාදන්ගේ විරෝධය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේ ය. එහෙත් සිංහලයන්ගේ නියෝජිතයා ලෙස සිටි එස්‌. සී. ඔබේසේකර, රාමනාදන්ගේ හෝ ක්‍රීස්‌ගේ පැත්ත ගත්තේ නැත. සේනානායක සහෝදරවරුන් මරක්‌කල කෝලාහලය මාර්ගයෙන් බොර දියේ මාළු බාන බව ඔහුගේ මතය විය. මේ අතර සිංහල ක්‍රිස්‌තියානි භක්‌තික ඊ. ඩබ්ලිව්. පෙරේරා සිංහලයන්ට වූ අසාධාරණය ගැන කීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්‌ඩුවට සංදේශයක්‌ භාර දීම පිණිස නැව් නැඟ එංගන්තය බලා ගියේය. ඔහු එම සංදේශය ගෙන ගියේ සපත්තුවේ සඟවාගෙන ය. තමා ගිය නැවට කලින් නැවේ නැඟ එංගලන්තය බලා ගොස්‌ සිටි දොන් බාරොන් ජයතිලක ඔහුට ලන්ඩනයේදී හමු විය. ඒ වන විට බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ලෙනාඩ් වුල්ෆ්න් ද (බැද්දේගම ලියූ ඉංගී්‍රසි ලේඛකයා ය. ඔහු කීර්තිමත් ලේකා වර්ජිනියා වුල්ෆ්න්ගේ පියාය) ලන්ඩනයට පැමිණ සිටියේය. ආණ්‌ඩුකාර චාමස්‌ එම රැකියාවෙන් නෙරපීමට බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත කාර්යාලය තීරණය කරන්නේ ලෙනාඩ් වුල්ෆ්න් පෙරටු කරගත් ජයතිලක සහ පෙරේරා දෙපළගේ සාක්‍ෂිවලට සවන් දීමෙන් පසුවය.

රැකියාව නැති වීම නිසා ලංකාවෙන් පිටවී යැමට සිදු වුවද බලයේ සිටි කාලයේදී රොබට්‌ චාමස්‌ යනු ඉතා ජනප්‍රිය ආණ්‌ඩුකාරයෙකි. බුදු දහම සහ පාලි භාෂාව මනා සේ උගත් ඔහු සිංහල බෞද්ධ භික්‍ෂූන් වහන්සේලා රැසකගේ හිතවතෙකි. ලංකාවට විශ්වවිද්‍යාලයක්‌ අවශ්‍ය බව ඔහු නිතර කීවේය. අවසන් වශයෙන් ගත් කල ඔහුද යටත් විජිත යාන්ත්‍රණයේම ගොදුරකි.

අනුර සොලමන්ස්‌

Thursday, November 10, 2016

සීතාවක රාජසිංහ.. බ්රැන්ඩි කෝවිල හා අරිට්‌ඨකී වෙන්ඩු ....රාජා හෝ...... මා හෝ....... ගංගා හෝ.......

"රාජා හෝ...... මා හෝ....... ගංගා හෝ......." මෙම කියමන අප කොතෙකුත් නම් අසන්නට ඇත. එහෙත් එය අසා ඇති අය අතර එවැනි ප්‍රකාශයක ඇරඹුම කෙලෙස සිදුවීද? යි දන්නෝ සිටින්නේ ඉතා අතළොස්‌සක්‌ විය හැකිය.

Thursday, November 3, 2016

1931-1944 දී ලංකාවේ වීඩියෝ දර්ශන.....

Saturday, October 29, 2016

කටුගෙයක් තුළ සැඟවූ මහනුවර රජවාසල

දැනට පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයක් වශයෙන් පවත්වාගෙන යන රජවාසල පුරාවිද්‍යාත්මක කෞතුක භාණ්ඩ ප‍්‍රදර්ශනාගාරයක් නොවිය යුතුය. මෙරට බොහෝ දෙනෙකුගේ අදහස එයයි. කෙසේ වුවත්, පැරණි රජවාසල වශයෙන් සඳහන් වන්නේ එදා රජවාසලෙහි අමුත්තන් පිළිගැනීම සඳහා භාවිතා කළ ගොඩනැගිල්ලයි. නැතහොත් දැකුම් (දකින* මාළිගයයි. එසේ නම් රජවාසලෙහි අනෙකුත් ගොඩනැගිලිවලට සිදුවූයේ කුමක්ද?
ඉංග‍්‍රීසින් කන්ද උඩරට පාලන බලය ලබා ගැනීමත් සමඟම මෙරට රජවරුන්ගේ පාලන ක‍්‍රමය ද අවසන් විය. ඒ නිසාම මෙරට පිහිටි රජමැඳුරු ද විනාශ වූ අතර එහි නටබුන් පමණක් තැනින් තැන අදට ද දක්නට ලැබේ. එහෙත් තරමක් දුරට සතුටුදායක මට්ටමින් හෝ ඉතිරිව පවතින එකම රජමැදුර පිහිටා තිබෙන්නේ සෙංකඩගල පුරවරයේ ය. ඒ     ”මහනුවර රජවාසලයි”. රජවාසල පිහිටා තිබෙන්නේ දළදා මාළිගාව අසලය. දැනට පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය වශයෙන් භාවිතා කරන රජවාසල, මහනුවර දළදා මාළිගය දේව වීදිය ඉදිරිපිට පිහිටි සුදු සේලයෙන් වර්ණවත්ව පවතින දිගු ගොඩනැගිල්ලක් වශයෙන් පිහිටා තිබේ.  වර්තමානයේ දිගු ගොඩනැගිල්ලක් වශයෙන් පැවතිය ද, අතීතයේ සේනාසම්මත වික‍්‍රමබාහු රජතුමාගේ සිට පාලකයන් දොළොස් දෙනෙක් වාසය කර තිබෙන විශාල මන්දිරයකි.



 වීර පරාක‍්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජ දවස සෙංකඩගලපුර රජවාසල
එදවස ජර්මන් ජාතික ජොහාන් වොල්ෆ්ගංග් හෙයිඞ්ට්,  ඕලන්ද තානාපති ඩැනියෙල් ග‍්‍රීන් සමඟ පැමිණි අවස්ථාවක තබා ඇති සටහනක මෙසේ සඳහන් වේ. ”වත්මන් දළදා මාළිගාව අසල පිහිටි සෙංකඩගල රජවාසලට එදවස පිවිසිය යුතු වූයේ කළුගල් පඩි හෙවත් පියගැටපෙළ දහනවයක් පසු කරමිනි. අශ්වයන් පවා මෙම කළුගල්වලින් ගෙනවුත් රජුට පෙන්විය යුතුව තිබුණි. මාළිගයට ඇතුඵ වන දොරටුවේ ඉදිරිපස කළුගලින් සාදා ඇති ඝන තාප්පයකි.  ඉන් ඇතුඵ වන විට දැකිය හැකි ගොඩනැගිලි මැටි බිත්තිවලින් ආවරණය කර ලී කණු මත සාදා ඇත.  ප‍්‍රධාන දොරටුවෙන් ඇතුඵ වන විට පිවිසෙන්නේ එවන් ගොඩනැගිල්ලකටය. රජුගේ සෙබඵ ඉතාමත් පරීක්ෂාකාරීව සිටියෝය. ගොඩනැගිල්ල මැදින් තවදුරටත් ඉදිරියට යාමේදී කදිමට සකසා තිබූ මැද මිදුලකට පිවිසිය හැක. එහි මැද කොටසේ කළුගල් අතුරා සාදා ඇති මාර්ගයකින් තවත් ගොඩනැගිල්ලකට පිවිසිය යුතුව තිබේ. මෙය දිගින් සහ පළලින් තරමක් විශාල ගොඩනැගිල්ලකි. එහි වහලය ලී කණු පේලි දෙකක් මත ඉදිකර තිබුණි. එය මැදින් ඉදිරියට ගමන් කිරීමේ දී අවසානයට දකුණු පැත්තෙන් හමුවෙන්නේ එළිමහන් බිමකි. රජතුමා සිංහාසනාරූඪ සිට ඇත්තේ එහිය.”

මෙය සනාථ කරන සිතියමක් නෙදර්ලන්ත හේග් නුවර කෞතුකාගාරයේ ද, එහි පිටපතක් මහනුවර ජාතික කෞතුකාගාරයෙත් තිබේ. මෙම සෙංකඩගලපුර රජවාසල සිතියම අඳින ලද්දේ ක‍්‍රි.ව 1765 වසරේ දී කීර්ති ශ‍්‍රී රාජසිංහ රජ සමයේ දී  ඕලන්ද ජාතිකයකු විසිනි. එම සිතියමට අනුව මහා වාසල සංකීර්ණය තුළ නරේන්ද්‍රසිංහ රජු සෑදු අලූත් විහාරය, විමලධර්මසූරිය රජු සෑදු දළදා මාළිගයේ පැරණි විහාරය, සිංහාසනය ඇති ස්ථානය, තනාපති මඟුල් මඩුව, ලැඟුම් ගේ, බේත් ගේ, බිසෝවරුන්ගේ ලැගුම් ගේ, රජතුමා සතු ඉස්තරම් භාණ්ඩ තබා ඇති කාමර, තුවක්කු ගබඩාව, දුනු හී ගබඩාව, කුඵබඩු කාමරය, රජතුමාගේ සොහොයුරන් සහ පවුලේ සාමාජිකයන් නැවතී සිටි කාමර, වෙඩිබෙහෙත් සහ තුවක්කු සාදන මඩු, රජුගේ අලූත් ලැඟුම් ගේ, වැසිකිළි, ඇත්හල ආදී ගොඩනැගිලි ආදිය පිහිටා තිබුණි. සංස්කෘතික ත‍්‍රිකෝණය මඟින් සිදු කරන ලද කැණීම්වල දී සිතියමේ සඳහන් කරුණු සනාථ කරගෙන ඇත.



ඉංග‍්‍රීසීන් අල්ලාගත් පසු රජ මාළිගය
එහෙත් දැනට තිබෙන රජ මාළිගයේ ස්වරූපය ඊට වඩා බොහෝ වෙනස්ය. අද දක්නට ලැබෙන්නේ ක‍්‍රි.ව 1798 දී රජ වූ ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජු විසින් අලූතින් සාදා එක් කරන ලද කොටස්ය. කෙසේ වුවත්, ලූතිනන් කර්නල් බාබට් මහනුවර ආක‍්‍රමණය කළ අවස්ථාවේ දී මෙය දක්නට ලැබුණු ආකාරය විස්තර කර තිබුණේ මෙසේය. ” රජ මාළිගා ගොඩනැගිල්ල ගින්නෙන් හානිවී තිබුණි. එය දැවැන්ත රජ මාළිගාවකි.  ප‍්‍රධාන දොරටුවෙන් මාළිගයට ඇතුඵ වන විටම ඉදිරියෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ අලංකාර ලෙස කැටයම් කරන ලද, ගල් කුලූණුවලින් සාදා ඇති මහා ශාලාවකි. එම කුලූණු අතර සම දුරින් දැව ආධාරක මත සවි කරන ලද ඇත්දළය. මාළිගය මැද ආරක්ෂිත මිදුලකි. එම ඇත්දළ සහිත මහා ශාලාව පසුකර යන විට බුද්ධ ප‍්‍රතිමා සහිත පිළිම ගෙයකි” යනුවෙනි.  ක‍්‍රි.ව 1815 වසරේ හෝ ආසන්න දිනයක දී ලූතිනන් ලිට්ල්මන් අඳින ලද චිත‍්‍රයකට අනුව, අද දක්නට ලැබෙන රජවාසල එදාත් දැකගත හැකි විය. ජෝන් ඬේවිගේ විස්තරය ද ඒ හා සැසඳේ.

20කි‍්‍ර.ව 1815 වසරේ ඉංග‍්‍රීසීන් විසින් අඳින ලද සැලැස්මකට අනුව රජ මාළිගය සමන්විත වූ ආකාරය මෙසේ දැක්වේ. සටන් පුහුණු වන ස්ථානය (හරමක්කාර මඩුව), මහ වාසල, සැතපෙන ගේ, උල්පැන් ගේ, හලූ මණ්ඩපය, ආයුධ මණ්ඩපය, දකින ශාලාව (රජු සහ ප‍්‍රධානීන් හමුවන), මුද්දර මණ්ඩපය (රාජකීය මුද්‍රාව තිබූ), කවිකාර මණ්ඩපය, මඟුල් මඩුව, සාන්ති මණ්ඩපය (රජුට සෙත්සාන්ති කරන ස්ථානය), දකින මණ්ඩපය (විදේශීය තානාපතින් රජු හමුවන තෙක් නැවතී සිටින ස්ථානය), මහ ගබඩාව සහ අරමුදල (මෙම ගොඩනැගිලි දෙක පිහිටා තිබුණේ ඉංග‍්‍රීසි සමයේ කච්චේරිය වශයෙන් හා පසුව මහ අධිකරණය වශයෙන් භාවිතා කළ ගොඩනැගිල්ල පිහිටි ස්ථානයේය), උඩ ගබඩාව, මැඳ වාහල, දළදා මැඳුර, පල්ලේ වාහල, දෙමළ ඉලංගම් මඩුව, කූණම් මඩුව, ජලතිලක මණ්ඩපය සහ ගබඩා අටුව වේ.

කෙසේ වුවත්, ඉංග‍්‍රීසින් සෙංකඩගල රජ මාළිගය අල්ලාගත් පසු, දැන් ඉතිරිව පවතින රජවාසල කොටස නිවහන කරගෙන ඇත්තේ මහනුවර ඉංග‍්‍රීසි නියෝජිතයා වූ ජෝන් ඩොයිලිය. ඉන්පසු ඉහළ ඉංග‍්‍රීසි නිලධාරීන්ගේ වාසය සඳහා රජවාසල ගොඩනැගිල්ල යොදාගෙන තිබේ. එහිදී පැරණි ස්වරූපය ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වාගෙන යමින් වෙනස්කම් කිහිපයක් සිදු කර ඇත. එසේ වුවද, පැරණි ස්වරූපයෙන්ම දැනට ද වෙනස් නොවී පවතින්නේ එහි ඉදිරිපස ප‍්‍රවේශය හා එයට සම්බන්ධ ශාලාව පමණි. ජෝන් ඩොයිලි ක‍්‍රි.ව 1811 වසරේ දී තබා ඇති සටහනකට අනුව ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජුගේ දියණිය සහ කිරි අම්මා මියයාමෙන් පසු රජ මාළිගයේ විවිධ ආකාරයේ අද්භූත ශබ්ද ඇසීමට පටන්ගෙන තිබෙන බවට මතයක් පැවති බවත්, නොකඩවා ජනෙල්වලට තට්ටු කිරීම හා පය තබා යන අඩි ශබ්ද ඇසුණු බව කියැවේ.

බි‍්‍රතාන්‍ය පාලන සමයේ මෙම ගොඩනැගිල්ල දිසාවේ දිසාපතිවරුන්ගේ නිවාස බවටත් පත්වී තිබේ. එම කාලයේ රජ මැඳුරේ බිත්තිවල අලංකාර බිතුසිතුවම් ඇඳ තිබුණු අතර, ඔවුන් වසරක් පාසා බිත්තිවල හුණු දියර ආලේප කර තිබෙන්නේ එම චිත‍්‍ර වැසී යන අයුරිනි. ඉතිහාසයේ සොඳුරුතම සිහිවටන ඒ ආකාරයෙන් වියැකී ගියේ ඉංග‍්‍රීසීන්ගේ කුරිරු බව පසක් කරමිනි.

ඉංග‍්‍රීසීන් සෙංකඩගල පුරවරයට ඇතුල්වීමත් සමඟම ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජු රජ මාළිගයට ගිනි තබා පලාගියේ රජ වාසලෙහි ඇති රහස්‍යභාවය ඔවුන්ගෙන් වසන් කිරීම සඳහා විය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, රජවාසලට ඇතුළ්විය යුතු වූයේ දැවැන්ත උළුවස්සකිනි. එය උසින් අඩි නවයයි අඟල් තුනක් ද, පළලින් අඩි පහක් ද වේ. මෙම දොර උඵවස්සෙහි ඇති විශේෂත්වය නම්, උඵවස්සෙහි ඇතුඵ පැත්තේ කට්ටයක් කපා එයට දොර ඇතුළත් කර තිබීමයි. මෙම උඵවස්සට දොර පියන් පත් දෙකකි. උඵවස්ස වටේටම දිවෙන අලංකාර පලාපෙති මඟින් එදා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශිෂ්ටත්වය මනාව පෙන්නුම් කෙරේ. ප‍්‍රධාන උඵවස්ස දෙපස පිටත බිත්තියේ රාජකීයත්වය පෙන්නුම් කිරීම සඳහා ඉර හඳ දෙක හා ගජසිංහ රූප සහිත පිළිස්සූ මැටි පුවරු දක්නට ලැබේ. ගොඩනැගිල්ල එළියේ සහ ඇතුළත බිත්තිවල ද, සායම් කරන ලද සිංහ උඵ අල්ලා තිබෙනු දැකගත හැකිය. මෙහි ඇතුළත බිත්ති චිත‍්‍රවලින් අලංකාරව තිබී ඇති බව බිත්තිවල ආලේප කර ඇති හුණු ඉවත් කිරීමේ දී දැක ගැනීමට ලැබුණු බව ද සඳහන්ය. රජ වාසල ඇතුළත සී මැඳුරු කවුඵ පිහිටා තිබූ අතර, ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජ සමයේ දී මෙම පෙදෙස ”දකින ශාලාව” වශයෙන් භාවිතා කර තිබෙන බව පෙනී යයි.


අගබිසව වාසය කළ මැද වාහල
මැද මිදුලක් සහිතව පිහිටි මෙම ගොඩනැගිල්ල පැරණි කච්චේරි ගොඩනැගිල්ල සහ ජාතික කෞතුකාගාරය අතර පිහිටි ගොඩනැගිල්ලකි. මෙහි බිත්ති උසින් අඩුය. සමාන හතරැුස් ආකාරයෙන් පිහිටි ජනේල කුඩාය. ඒවාට බීරඵ සහිත පොලූ සවිකර තිබේ. වහලයට පෙති උඵ සෙවිලි කර තිබෙන අතර, වහලයේ මුදුන්වල මැටි කොත් සතරකි. අගබිසව වාසය කළ මෙම ගොඩනැගිල්ල මහනුවර දක්නට ලැබෙන පැරණිතම ගොඩනැගිල්ලය. එදා පැවති ස්වරූපය වෙනස් නොකර අද ඒ ආකාරයෙන්ම පවතින ගොඩනැගිල්ලකි. දකින මණ්ඩපය (රජු හමුවීමට පැමිණෙන විදේශීය තනාපතිවරු, රජුගේ අවසරය ලැබෙන තෙක් නැවතී සිටි ස්ථානය) වශයෙන් පැවැති ගොඩනැගිල්ල අද දක්නට නොමැති අතර, එය මඟුල් මඩුව හා උඩ වාහල්කඩ (මෙයද අද නොමැත)  අතර පිහිටා තිබුණි.


පල්ලේ වාහල 
වර්තමානයේ මහනුවර ජාතික කෞතුකාගාරය වශයෙන් සඳහන් වන ස්ථානයේ පල්ලේ වාහල පිහිටා තිබුණි. කීර්ති ශ‍්‍රී රාජසිංහ රජතුමා මෙහි පළමුවෙන්ම පදිංචිව සිටියා යැයි විශ්වාස කෙරේ. පසුව රජ බිසෝවරුන්ගේ වාසය සඳහා වෙන් කෙරිණි. මැද වාහලට වඩා තරමක් විශාල ගොඩනැගිල්ලක් වුවද සමාන ලක්ෂණ බොහොමයකි. දළදා මාළිගයට නැගෙනහිරින් උස භූමියක පිහිටා තිබෙන පල්ලේ වාහල මැද මිදුලක් සහිත මිටි ගොඩනැගිල්ලකි. කුඩා වා කවුළුවලින් යුක්තය. රටඋඵ සෙවිලි කර තිබේ. පල්ලේ වාහලට ඇතුඵවන උඵවස්ස දැව භාවිතා කර තිබුණ ද කැටයම් දක්නට නොලැබේ. උඵවස්ස දෙපස බිත්තියේ කලූගලින් නිම කළ කැටයම් සහිත පුවරු දෙකකි. වහලයේ මැටි කොත් දෙකකි. එහෙත් කුඩා වා කවුඵවලට බීරඵ පොලූ යොදා ඇත.


 ජලතිලක මණ්ඩපය 
සෙංකඩගල පුරවරයට අපූර්ව අලංකාරයත් සුන්දරත්වයත් එක්කරන, කිරිමුහුද මැද පිහිටි කුඩා දුපත හෙවත් ”ජලතිලක මණ්ඩපය” රජතුමාගේ විවේකය ගත කිරීම සඳහා භාවිතා කළ ස්ථානයකි. මෙය ”කුණ්ඩසාලේ” යන නමින්ද ව්‍යවහාර කර තිබේ. ක‍්‍රි.ව 1850 වන විටත් මෙහි අෂ්ටාශ‍්‍ර කුටියක් තිබී ඇත. ඉංග‍්‍රීසීන් මහනුවර අල්ලා ගැනීමෙන් පසු වෙඩි බෙහෙත් ගබඩාවක් වශයෙන් භාවිතා කර, තවත් වසර කිහිපයක් ගත වීමෙන් පසු එම ගොඩනැගිල්ල කඩා බිඳ දමා ඇත. ජලතිලක මණ්ඩපය ද, පත්තිරිප්පුව, මඟුල් මඩුව ඉදිකළ දේවේන්ද්‍ර මුලාචාරියාගේ නිර්මාණයකි. ජෝන් ඩොයිලි ඔහුගේ දිනපොතෙහි ක‍්‍රි.ව 1812 ජූනි 1
2 දින තබන ලද සටහනකට අනුව මෙසේ සඳහන් කර තිබේ. ”ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජතුමා විසින් ළඟදී සාදන ලද වැව මැද කුණ්ඩ ශාලාවක් ගොඩනංවා කොකු උඵ සෙවිලි කරන ලදී. ඒ වැවෙහිම එකකට එක කුඹ ගස බැගින් වූ යාත‍්‍රා දෙකක් ද සාදා, පාරු දෙකක් ද සාදන ලදී. වැව මැද තිබෙන කුණ්ඩ ශාලාවට යාම සඳහා දිගහැරීමට හා හැකිළීමට හැකි පාලමක් ද රජු තැනෙව්වෝය” වශයෙනි.

උඩරට රජවරු සහ ඉංග‍්‍රීසීන් ඉදිකළ මඟුල් මඩුව 
උඩරට රජවරු සහ ඉංග‍්‍රීසි යන දෙපිරිසේම සහභාගිත්වයෙන් මෙරට ඉදිවූ එකම ගොඩනැගිල්ල මෙය වේ. ඒ අනුව, ක‍්‍රි.ව 1784 වසරේ දී ශ‍්‍රී රාජාධි රාජසිංහ රජතුමා විසින් මඟුල් මඩුව ඉදිකිරීම ආරම්භ කර ඇති බව ඉංග‍්‍රීසි ලේඛක ජේ. සී ලූවිස් සනාථ කර ඇත. ඔහු සඳහන් කරන ආකාරයට ක‍්‍රි.ව 1796 රාජාධි රාජසිංහ රජ සමයේ ඉංග‍්‍රීසීන් මහනුවරට ඇතුඵ වන විටත් මෙම ගොඩනැගිල්ල සාදා නිමකර නොමැත. මහා වංශයේ මෙම ගොඩනැගිල්ල පිළිබඳව සඳහනක් නොමැත. කෙසේ වුවත්, කන්ද උඩරට නායක්කාර වංශික රජවරු දෙදෙනෙක් වන රාජාධි රාජසිංහ සහ ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රට පාලන කටයුතු සිදු කළේ මෙම ගොඩනැගිල්ලේ සිටය. රාජ සභාව පවත්වාගෙන යාම, යුක්තිය පසිඳලමින් අධිකරණ කටයුතු මෙහෙය වූයේ ද මෙහි සිටය. එදා ”මහ නඩුව” යන නමින් ද මඟුල් මඩුව හඳුන්වා දී ඇත. මහ නඩුව යන්නෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය යන තේරුම ද ලබා දෙයි. එදා රාජ සභාව පවත්වන අවස්ථාවල දී මෙම ගොඩනැගිල්ලේ ඇති දැව කුළුණු අතර රතු පැහැති රෙදිවලින් රැුළි පාලම් ඇද අලංකාර කර සරසා තිබුණි. මහනුවර යුගය දැව නිර්මාණ සම්බන්ධයෙන් විශේෂ දක්ෂතා දක්වා තිබූ බවට මඟුල් මඩුව කදිම සාක්ෂියකි. මෙය පොලොන්නරු මඟුල් මඩුවෙන් ආභාෂය ලබා ඉදිකළ දැව ගොඩනැගිල්ලකි.

රාජාධි රාජසිංහ රජු මෙම ගොඩනැගිල්ල නිර්මාණය කිරීම සඳහා භාරදී තිබෙන්නේ දේවේන්ද්‍ර මුලාචාරියාටය. නාලන්දා කැලයෙන් කපාගෙන එන ලද හල්මිල්ල, නා ආදී දැව භාවිතා කර තිබේ. එහෙත් රාජාධි රාජසිංහ රජුට මෙය අවසන් කිරීමට ඉඩ ලැබී නැත. ඉන්පසු බලයට පත්වෙන මෙරට අවසන් රජුවන ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ ද මෙහි ඉදිකිරීම්වලට සම්බන්ධවී ඇත. ක‍්‍රි.ව 1803 වසරේ දී ඉංග‍්‍රීසීන් සෙංකඩගල පුරවරය ආක‍්‍රමණයේ දී රාජකීය ගොඩනැගිලි බොහොමයක් ගිනි තබා විනාශ කරන ලද අතර, එහිදී මඟුල් මඩුවට ද හානි සිදුවෙන්නට ඇත. ඉංග‍්‍රීසීන් පාලනය ආරම්භ මුල් කාලයේ දී පමණ මෙහි වැඩ නිමවී තිබේ. ගල් පදනමක් මත ඉදිකරන ලද මඟුල් මඩුව ලී කණු පේලි හතරක් මත රැුඳුණු තද හැඩ සහිත පෙති උළු සෙවිලි කළ වහලයකි. එහි මුදුන දෙපස මැටි කොත් දෙකකි. සෑම පැත්තෙන්ම විවෘතය. කණු මත විශාල බාල්ක, කුරුපා හා යට ලී විසිතුරු ලෙස කැටයම් කර තිබුණි. ඒවා පිහිටියේ කැටයම් කළ පේකඩ මතය. වහලය සෑහෙන දුරක් කණුවලින් පිටතට නෙරා තිබේ. මෙහි දකුණු කෙළවරේ උස් වේදිකාවක් තිබූ බවට සළකුණකි. බොහෝ විට එහි රජවරු විනිශ්චය සභාව පැවැත්වීමට යොදාගත් ස්ථානය බව පෙනේ.  ඉංග‍්‍රීසීන් විවෘත ගොඩනැගිල්ල වටා බිත්ති බැඳ භාවිතයට ගත්ත ද, ක‍්‍රි.ව 1875 හත්වැනි එඞ්වඞ් රජුගේ උඩරට ආගමනය නිමිත්තෙන් එම වටේ බිත්ති කඩා බිඳ දමා තවත් දික්කර ඇත. ඒ අනුව උඩරට රජවරුන් සහ ඉංග‍්‍රීසි ආණ්ඩුව යන කොටස් දෙක සම්බන්ධ වෙමින් මෙරට ඉදිකළ එකම ඓතිහාසික ගොඩනැගිල්ල මෙය වශයෙන් ඉතිහාසයට එක්වී අවසන්ය.


බිසෝ උල්පැන්ගේ 
දළදා මාළිගය ඉදිරිපිට කිරිමුහුද ඉවුරේ පිහිටි සුදු පැහැති ගොඩනැගිල්ල බිසෝ උල්පැන්ගෙයයි. ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජුගේ බිසෝවරු ස්නානය කිරීම සඳහා භාවිතා කළ ස්ථානයයි. වර්තමානයේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සංරක්ෂණය කරමින් පවතී. ක‍්‍රි.ව 1806 වසරේ දී වැවේ ඉවුරෙහි කොටසක් අයත් වන ආකාරයෙන් සාදා ඇති දෙමහල් ගොඩනැගිල්ල තුන් පැත්තකින් ජලයෙන් වටවී තිබේ. උඩුමහලේ සොල්දර තට්ටුව ඇඳුම් මාරුකර ගැනීම සඳහා භාවිතා කර ඇත. මෙම ගොඩනැගිල්ල ද දේවේන්ද්‍ර මූලාචාරියාගේ නිර්මාණයකි. දියවඩන නිලමේ මෙම උල්පැන්ගෙයහි ද ප‍්‍රධානියා වේ. පහත මාලය වැව්දිය පිරි තටාකයකි. පැරණි ජල තටාකය අඩි 40 දිගක් ද, අඩි 25 පළලකින් ද සහ අඩි 5 ක ගැඹුරකින් ද යුක්තය. මෙම ජල තටාකයට බැසගත් බිසෝවරු  ස්නානය, ජල ක‍්‍රීඩා, සහ මාලූන්ට කෑම ලබාදීම ආදිය සිදු කළහ. මෙහි සිට කිරිමුහුද මැද පිිටි ජලතිලක මණ්ඩපය දක්වා ගමන් කිරීම සඳහා
කඹවලින් සෑදු පාලමකි.  කි‍්‍ර.ව 1815 වසරේ ඉංග‍්‍රීසීන් විසින් සෙංකඩගල පුරවරයේ රාජකීය ගොඩනැගිලි සියල්ල ගිනි තබා විනාශ කළ අතර, මෙම ගොඩනැගිල්ල ද ඊට අයත් විය. ක‍්‍රි.ව 1857 දී නාන තටාකය ගල් සහ පස් යොදා වසා දැමූහ. ඉන්පසු විශාල කුළුණු සාදා දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් සාදා පුස්තකාලයක් බවට පත්කර ඉංග‍්‍රීසි නිලධාරීන්, හමුදා නිලධාරීන්, වතු හිමියන්ගේ ප‍්‍රයෝජනයට යොදා ගත්හ. පසු කාලයේ මෙම පුස්තකාලය නඩත්තු කිරීම අපහසු වූ හෙයින් එහි පොත්පත් මහනුවර නාගරික පුස්තකාලයට ලබා දී තිබේ. ඉන්පසු මෑතක් වනතුරු පොලිස් මුරපොළක් වශයෙන් ද යොදා ගැණුනි.

සටහන ඡායාරූප සිසිර කුමාර බණ්ඩාර

සුද්දාත් හිස නැමූ මඩුවන්වෙල වලව්ව....

ධම්මික පෙරේරා ලංකාවේ අංක එකේ ධනවතා වුණ හැටි

රාජසිංහ රජු කොළඹදී ඉංගී්‍රසීන් අමතා කළ අවසන් කතාව

උඩරට ප්‍රධානීන් රජුගෙන් බිඳුවා උඩරැටියන් භේද කළ ජෝන් ඩොයිලි

විශේෂාංග

උරුමය

වීඩියෝ

දේශපාලන

Copyright © 2014 lakdiva news